Ένα από τα πιο ακριβό και αμφιλεγόμενο πεδίο του φορολογικού συστήματος αποκαλύπτουν τα στοιχεία του Προϋπολογισμού 2026: οι φοροαπαλλαγές στη φορολογία κεφαλαίου επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό με 9,06 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν 5 εκατομμύρια φορολογούμενοι κάνουν χρήση κάποιου είδους απαλλαγής.
Το πιο εντυπωσιακό —και ταυτόχρονα προβληματικό— στοιχείο είναι ότι η μεγαλύτερη δημοσιονομική απώλεια αφορά μόλις 12.519 φορολογούμενους, οι οποίοι ωφελούνται από απαλλαγή στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων (ΕΦΑ). Το κόστος αυτής της πολύ περιορισμένης κατηγορίας φτάνει τα 6,34 δισ. ευρώ, ποσό που υπερβαίνει το 70% του συνολικού κόστους των φοροαπαλλαγών στη φορολογία κεφαλαίου.
Τεράστιο κόστος σε λίγες περιπτώσεις
Η συγκεκριμένη φορολογική κατηγορία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο άνισα κατανέμεται η επιβάρυνση, αφού:
-
αφορά μόλις 0,25% των δικαιούχων
-
αλλά δημιουργεί το μεγαλύτερο δημοσιονομικό βάρος
Η αναλογία αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση για αναθεώρηση του πλαισίου των απαλλαγών, με ειδικούς να επισημαίνουν την ανάγκη μεγαλύτερης στοχοθέτησης, διαφάνειας και εξορθολογισμού.
Άλλες κατηγορίες απαλλαγών
Στην ίδια έκθεση καταγράφονται και άλλες σημαντικές επιβαρύνσεις:
-
Απαλλαγή φόρου μεταβίβασης ακινήτων:
2,43 δισ. ευρώ για 13.516 δικαιούχους -
ΕΝΦΙΑ:
93,63 εκατ. ευρώ, αλλά με σχεδόν 5 εκατομμύρια δικαιούχους, δείχνοντας ότι η επιβάρυνση ανά φορολογούμενο είναι πολύ μικρότερη. -
Κληρονομιές – δωρεές – γονικές παροχές – κέρδη από τυχερά παιχνίδια:
Συνολικά άνω των 200 εκατ. ευρώ.
Περιλαμβάνονται επίσης 154 περιπτώσεις αναστολής φορολόγησης κληρονομιών, καθώς και μειώσεις για άτομα με αναπηρία άνω του 67%, με κόστος 340.575 ευρώ — κατηγορίες που θεωρούνται κοινωνικά στοχευμένες.
Αταξινόμητες περιπτώσεις ύψους 1,35 δισ. ευρώ
Στην έκθεση σημειώνεται ότι υπάρχει ακόμη και ποσό άνω του 1,35 δισ. ευρώ που αφορά δηλώσεις οι οποίες δεν κατέστη δυνατό να ταξινομηθούν, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον προβληματισμό ως προς:
-
τον βαθμό παρακολούθησης των φοροαπαλλαγών
-
τη διαφάνεια των διαδικασιών
-
τον έλεγχο των δικαιούχων
Η συζήτηση για αλλαγές στο φορολογικό χάρτη
Τα στοιχεία ενισχύουν τη δημόσια συζήτηση για το εάν οι φοροαπαλλαγές πρέπει:
-
να εκσυγχρονιστούν
-
να συνδεθούν με κοινωνικά κριτήρια
-
να περιοριστούν όταν αφορούν ελάχιστους με μεγάλο δημοσιονομικό αντίκτυπο
Κυβερνητικές πηγές δεν έχουν ακόμη ανοίξει επίσημα θέμα αλλαγών, ωστόσο οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο διάλογος αυτός είναι πλέον αναπόφευκτος.