Σαφές πλαίσιο για το πώς πρέπει να δικαιολογούνται οι τραπεζικές καταθέσεις θέτει το Συμβούλιο της Επικρατείας με πρόσφατη απόφασή του, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή νομολογία για την προσαύξηση περιουσίας άγνωστης προέλευσης (ΣτΕ 1499/2025).
Σύμφωνα με το ανώτατο δικαστήριο, η φορολογική αρχή μπορεί να βασίζεται όχι μόνο σε άμεσες αλλά και σε έμμεσες αποδείξεις, ενώ η γενική και αόριστη επίκληση χρηματικών διαθεσίμων από τον φορολογούμενο δεν επαρκεί. Αν δεν υπάρχει σαφής, συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη αιτιολόγηση της προέλευσης των χρημάτων, οι καταθέσεις μπορούν νόμιμα να φορολογηθούν.
Τι πρέπει να κάνουν οι φορολογούμενοι
Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι οι φορολογούμενοι οφείλουν να:
Αποδεικνύουν με συγκεκριμένα και επίσημα έγγραφα την προέλευση κάθε τραπεζικής κατάθεσης.
Προσκομίζουν συμβόλαια πώλησης ακινήτων, αναλυτικές βεβαιώσεις χρηματιστηριακών συναλλαγών ή αποδείξεις αποπληρωμής ομολόγων, όταν επικαλούνται αντίστοιχες πηγές χρημάτων.
Τεκμηριώνουν σαφή χρονική και ποσοτική αντιστοιχία μεταξύ της συναλλαγής και της κατάθεσης στον τραπεζικό λογαριασμό.
Αποδεικνύουν, μέσω δηλωθέντων εισοδημάτων προηγούμενων ετών, την ύπαρξη αποταμιεύσεων ή επιστροφής κεφαλαίων.
Διαθέτουν έγγραφες συμβάσεις και αποδείξεις εκταμίευσης όταν οι καταθέσεις προέρχονται από δάνεια ή χρηματικές διευκολύνσεις.
Τεκμηριώνουν ότι πρόκειται για απλές μεταφορές μεταξύ δικών τους λογαριασμών, χωρίς εισροή νέων κεφαλαίων.
Δηλώνουν κανονικά δωρεές ή γονικές παροχές και τις αποδεικνύουν με συμβολαιογραφικά ή άλλα νόμιμα έγγραφα.
Τι δεν αρκεί για να αποφευχθεί η φορολόγηση
Αντίθετα, σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, δεν αρκεί οι φορολογούμενοι να:
Επικαλούνται γενικά ότι διέθεταν «επαρκή χρηματικά διαθέσιμα» χωρίς συγκεκριμένη τεκμηρίωση.
Θεωρούν ότι το βάρος απόδειξης της προέλευσης των καταθέσεων ανήκει αποκλειστικά στη φορολογική αρχή.
Δηλώνουν πηγές χρημάτων χωρίς παραστατικά ή χωρίς σαφή σύνδεση με τις επίμαχες καταθέσεις.
Βασίζονται μόνο σε ισχυρισμούς περί παλαιών αποταμιεύσεων, όταν αυτές δεν προκύπτουν από δηλωθέντα εισοδήματα.
Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι, σε φορολογικούς ελέγχους, η τεκμηρίωση αποτελεί το κλειδί για την αποφυγή πρόσθετης φορολόγησης και προστίμων, με τη φορολογική αρχή να έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί συνολικά τα στοιχεία κάθε υπόθεσης.