Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνουν τα λεγόμενα «πορτοκαλί» τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, μετά την έγκριση και δημοσίευση σε ΦΕΚ της απόφασης της ΡΑΑΕΥ, με την οποία τροποποιείται ο Κώδικας Διαχείρισης του Δικτύου Διανομής και το Εγχειρίδιο Μετρητών και Μετρήσεων που εφαρμόζει ο ΔΕΔΔΗΕ.
Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για τη δυναμική τιμολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος από την 1η Φεβρουαρίου 2026 για τους μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου 2026 για τα νοικοκυριά, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο διαμόρφωσης των λογαριασμών ρεύματος.
Πώς λειτουργεί η δυναμική τιμολόγηση
Το νέο μοντέλο συνδέει άμεσα το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος με την ώρα κατανάλωσης και τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Η τελική χρέωση μεταβάλλεται σε ωριαία ή ακόμη και υπο-ωριαία βάση, ανάλογα με τη ζήτηση, τη διαθεσιμότητα παραγωγής –ιδίως από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας– και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Στόχος είναι να δοθούν οικονομικά κίνητρα στους καταναλωτές ώστε να μεταφέρουν την κατανάλωσή τους σε ώρες χαμηλού φορτίου ή αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ, μειώνοντας τον λογαριασμό τους και ταυτόχρονα ενισχύοντας τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος. Ο καταναλωτής παύει να είναι παθητικός αποδέκτης τιμολογίων και μετατρέπεται σε ενεργό συμμετέχοντα στην αγορά ενέργειας.
Ο ρόλος των «έξυπνων» μετρητών
Κομβικής σημασίας για την εφαρμογή των πορτοκαλί τιμολογίων είναι η ύπαρξη «έξυπνων» μετρητών, οι οποίοι καταγράφουν την κατανάλωση με χρονική ανάλυση τουλάχιστον 15 λεπτών και επιτρέπουν την αποστολή δεδομένων τόσο στους προμηθευτές όσο και στους ίδιους τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εγκαταστήσει έως σήμερα περίπου 1,3 εκατομμύρια έξυπνους μετρητές. Ωστόσο, μόνο για περίπου 225.000 παροχές μέσης τάσης και μεγάλους καταναλωτές χαμηλής τάσης υπάρχει πλήρης δυνατότητα παροχής πιστοποιημένων δεδομένων ανά 15λεπτο, γεγονός που περιορίζει προς το παρόν τη μαζική εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης.
Τεχνικοί περιορισμοί και μεταβατικές ρυθμίσεις
Η ΡΑΑΕΥ αναγνωρίζει ότι υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί περιορισμοί, κυρίως λόγω των παλαιότερων πληροφοριακών συστημάτων διαχείρισης μετρητικών δεδομένων του ΔΕΔΔΗΕ. Για τον λόγο αυτό, προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις που επιτρέπουν την αποστολή πιστοποιημένων δεδομένων κατανάλωσης σε μηνιαία βάση, έως ότου τεθεί σε πλήρη λειτουργία το νέο σύστημα back office, το οποίο αναμένεται εντός του 2026.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενημέρωση των καταναλωτών σε «σχεδόν πραγματικό χρόνο». Η δυνατότητα αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει την άμεση προσαρμογή της κατανάλωσης. Προβλέπεται η αξιοποίηση ειδικών διεπαφών (θύρα H1) ή παλμών εξόδου στους μετρητές, καθώς και η εγκατάσταση πρόσθετου εξοπλισμού (H1 dongle), κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή, κυρίως για επαγγελματικές και μεγαλύτερες παροχές.
Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο
Το νέο πλαίσιο εντάσσεται στη συνολική εναρμόνιση της ελληνικής αγοράς ενέργειας με το ευρωπαϊκό δίκαιο και ειδικότερα με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944, όπως τροποποιήθηκε το 2024. Η φιλοσοφία της οδηγίας προωθεί την ενεργό συμμετοχή των καταναλωτών και τη διαφάνεια στις χρεώσεις, σε μια αγορά με αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ.
Τα οφέλη και τα «στοιχήματα»
Η ΡΑΑΕΥ εκτιμά ότι η δυναμική τιμολόγηση μπορεί να αποτελέσει εργαλείο μείωσης του ενεργειακού κόστους, ενίσχυσης της διαφάνειας και επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης. Παράλληλα, αναμένεται να βελτιώσει την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ταχύτητα αναβάθμισης των υποδομών, την ουσιαστική ενημέρωση των καταναλωτών και τη δυνατότητα της αγοράς να προσαρμοστεί σε ένα πιο σύνθετο, αλλά δυνητικά πιο αποδοτικό, μοντέλο τιμολόγησης.