Σε αλλαγή του τρόπου απονομής των επικουρικών συντάξεων για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή χρόνο σε περισσότερα από ένα επικουρικά ταμεία, προχωρά το υπουργείο Εργασίας μέσω νομοθετικής διάταξης, με στόχο τη μείωση των μεγάλων καθυστερήσεων που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια.
Σήμερα εκτιμάται ότι περίπου 43.000 αιτήσεις επικουρικής σύνταξης βρίσκονται σε αναμονή, με τις 33.000 από αυτές να καθυστερούν για πολλούς μήνες ή ακόμη και για χρόνια. Σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση, οι καθυστερήσεις φτάνουν έως και τα τέσσερα χρόνια, ενώ ο μέσος χρόνος αναμονής για υποθέσεις με δύο επικουρικά ταμεία αγγίζει περίπου τα δύο χρόνια.
Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση
Η βασική αλλαγή που εισάγεται είναι ότι, όταν υπάρχει διαδοχικός χρόνος επικουρικής ασφάλισης, η επικουρική σύνταξη θα απονέμεται από το τελευταίο ταμείο στο οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος πριν από τη συνταξιοδότησή του. Με απλά λόγια, το τελευταίο επικουρικό ταμείο θα αναλαμβάνει την ευθύνη να επεξεργαστεί την αίτηση και να εκδώσει την απόφαση, ανεξάρτητα από το πού έχει συγκεντρωθεί ο μεγαλύτερος χρόνος ασφάλισης.
Μέχρι σήμερα, αρμόδιος φορέας θεωρούνταν εκείνος στον οποίο ο ασφαλισμένος είχε τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης και στον οποίο πληρούσε τις προϋποθέσεις. Για να διαπιστωθεί όμως ποιο ταμείο ήταν αυτό, απαιτούνταν εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ υπηρεσιών, ανταλλαγή στοιχείων και διασταυρώσεις, διαδικασία που συχνά καθυστερούσε σημαντικά την έναρξη της ουσιαστικής επεξεργασίας του φακέλου.
Αυτός ο μηχανισμός είχε ως αποτέλεσμα οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση να καθυστερούν πολύ περισσότερο από τις περιπτώσεις όπου ο χρόνος ασφάλισης έχει διανυθεί σε ένα μόνο ταμείο. Σημαντικό μέρος των εκκρεμοτήτων σχετίζεται ακριβώς με το γεγονός ότι ο διαδοχικός χρόνος δεν έχει συνυπολογιστεί έγκαιρα και απαιτεί πρόσθετους ελέγχους, επιβαρύνοντας τις υπηρεσίες.
Με τη νέα διάταξη, τα στάδια της εσωτερικής αλληλογραφίας καταργούνται. Η αίτηση θα παραμένει στο τελευταίο ταμείο και η απονομή θα γίνεται από εκεί, χωρίς να χρειάζεται να αναζητείται ποιος φορέας έχει τον μεγαλύτερο χρόνο. Παράλληλα, ο χρόνος διαδοχικής ασφάλισης σε επικουρικά ταμεία θα αντιμετωπίζεται ως ενιαίος μέσα στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, κάτι που αναμένεται να απλοποιήσει ουσιαστικά τη διαδικασία.
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τους ασφαλισμένους που περιμένουν την επικουρική τους, αλλά και τη συνολική λειτουργία των υπηρεσιών. Καθώς οι υπάλληλοι δεν θα απασχολούνται πλέον με χρονοβόρες διαδικασίες μεταφοράς αρμοδιότητας και διασταυρώσεων, θα μπορούν να προχωρούν ταχύτερα τόσο τις σύνθετες υποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης όσο και τις απλές αιτήσεις που σήμερα καθυστερούν έμμεσα λόγω φόρτου.
Η ρύθμιση έρχεται σε συνέχεια των αλλαγών που έχουν ήδη γίνει στο θεσμικό πλαίσιο. Με βάση τον νόμο 5078/2023, οι ασφαλισμένοι δικαιούνται επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος εφόσον έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες εργασίας ή 15 έτη και έχουν ήδη λάβει κύρια σύνταξη για την ίδια αιτία. Προβλέπεται επίσης ότι η απόφαση για την επικουρική πρέπει να εκδίδεται εντός τριών μηνών μετά την απονομή της κύριας σύνταξης ή εντός έξι μηνών, αν η αίτηση υποβληθεί αργότερα.
Σύμφωνα με την κατεύθυνση της νέας διάταξης, στόχος είναι η διαδοχική ασφάλιση να πάψει να λειτουργεί ως εμπόδιο στην απονομή της επικουρικής σύνταξης, με την ευθύνη να αναλαμβάνει το τελευταίο ταμείο και τον ασφαλιστικό χρόνο να αντιμετωπίζεται ενιαία, ώστε η διαδικασία να γίνεται ταχύτερη και πιο λειτουργική.