Η κυβέρνηση βρίσκεται σε ασφυκτική πίεση από τη στιγμή που ξέσπασε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η υπόσχεση για καταβολή των καθυστερημένων επιδοτήσεων έως το τέλος Νοεμβρίου φαίνεται πλέον να αμφισβητείται. Οι αγρότες εντείνουν την πίεση, απειλώντας με νέα κινητοποίηση και κάθοδο στην Αθήνα.
«Στο παρά πέντε» παρεμβάσεις για να εκτονωθεί η ένταση
Με το αγροτικό μέτωπο να κλιμακώνει τον τόνο, η κυβέρνηση επιδιώκει να ικανοποιήσει άμεσα αιτήματα, ακόμη και όσα μέχρι πρόσφατα θεωρούσε ανέφικτα. Ενώ ο πρωθυπουργός αποχωρούσε από το αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης από εναλλακτική έξοδο λόγω συγκέντρωσης αγροτών, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανακοίνωσε μόνιμη αύξηση κατά 50% της επιδότησης στο πετρέλαιο για τους αγρότες. Η ρύθμιση θα ισχύσει άμεσα για όσους έλαβαν μειωμένο ποσό τον Νοέμβριο, με επιπλέον καταβολές τον Δεκέμβριο σε περίπου 37.000 δικαιούχους και εφαρμογή για όλους από το 2026.
Παράλληλα, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας παρουσίασε χρονοδιάγραμμα πληρωμών, ώστε να κατευνάσει την ένταση. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, έως το τέλος Νοεμβρίου αναμένεται να καταβληθεί η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης για τη φετινή χρονιά και η ενίσχυση του Μέτρου 23, συνολικού ύψους περίπου 178 εκατ. ευρώ. Μέχρι το τέλος του 2025 προβλέπεται να ολοκληρωθούν η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι πληρωμές για οκτώ εκκρεμή προγράμματα και οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για ζημιές από παγετό, καθώς και η προκαταβολή για την ανασύσταση φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τη θεομηνία «Daniel».
Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και πολιτικά απόνερα
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει προκαλέσει σοβαρό πολιτικό κόστος για το Μέγαρο Μαξίμου. Ήδη δύο πρώην υπουργοί έχουν φτάσει ένα βήμα πριν από προανακριτική επιτροπή, ενώ επτά πρώην υφυπουργοί βρίσκονται υπό εξέταση. Κυβερνητικά στελέχη δεν αποκλείουν το άνοιγμα νέας δικογραφίας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, γεγονός που θα επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.
Η κυβέρνηση ανησυχεί για τη στάση του αγροτικού κόσμου, ο οποίος στήριξε τη Νέα Δημοκρατία με ποσοστό 48% το 2023. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές έχουν φέρει αναταράξεις και στο εσωτερικό της, καθώς η τήρηση των δεσμεύσεων θεωρείται κρίσιμη για την πολιτική επιβίωση.
Αυστηροί έλεγχοι, τεχνικά εμπόδια και χρόνος που τελειώνει
Η βασική δυσκολία αφορά την ολοκλήρωση των ελέγχων στις αιτήσεις των αγροτών και κτηνοτρόφων για τις επιδοτήσεις του 2025. Μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου, η Ε.Ε. έχει επιβάλει αυστηρότερους και λεπτομερείς ελέγχους, που δεν περιορίζονται πλέον σε οπτικές διασταυρώσεις αλλά απαιτούν αναλυτικές διαδικασίες και δειγματοληψίες χιλιάδων αιτήσεων.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αντιμετωπίζει τεχνικές δυσκολίες στις μηχανογραφικές παραμετροποιήσεις, κάτι που καθυστερεί περαιτέρω το έργο. Κυβερνητικό στέλεχος παραδέχεται: «Μιλάμε για τεράστιο όγκο δουλειάς».
Οι Βρυξέλλες «αδειάζουν» την Αθήνα
Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την καθυστέρηση των πληρωμών με την έγκριση του νέου συστήματος επιδοτήσεων από την Κομισιόν. Ωστόσο, ο επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, το διέψευσε σε συνέντευξή του, ξεκαθαρίζοντας ότι:
«Δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με τις τρέχουσες πληρωμές. Η ευθύνη για τις πληρωμές ανήκει στα κράτη-μέλη».
Με αυτή τη δήλωση, η Ε.Ε. μεταφέρει την ευθύνη πίσω στην ελληνική κυβέρνηση.