Δεν ήταν τα χρήματα ούτε οι διαδρομές της κοκαΐνης που πρόδωσαν τον Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, τον διαβόητο «El Mencho» και αρχηγό του Καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG). Σύμφωνα με τις μεξικανικές Αρχές, ο κρίκος που έσπασε την αλυσίδα της προστασίας του ήταν μια γυναίκα, η ερωμένη του, η οποία φέρεται να άνοιξε τον δρόμο για τον εντοπισμό του και την επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατό του. Μαζί, όμως, άνοιξε και το κεφάλαιο μιας νέας, αβέβαιης και πιθανότατα αιματηρής μάχης διαδοχής.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν ακολούθησαν τις ροές χρήματος ούτε τις μεταφορές ναρκωτικών. Παρακολούθησαν εκείνη. Από τις 20 Φεβρουαρίου εντόπισαν στενό συνεργάτη της, μέλος της προσωπικής της φρουράς, και άρχισαν διακριτική επιτήρηση. Οι κινήσεις του τους οδήγησαν στα δασώδη βουνά της πολιτείας Χαλίσκο, στην Tapalpa, μια απομονωμένη ορεινή κοινότητα με εξοχικές κατοικίες. Εκεί, η γυναίκα πέρασε τη νύχτα σε συνάντηση που οι Αρχές εκτίμησαν ότι επιβεβαίωνε την παρουσία του «El Mencho». Αμερικανικές υπηρεσίες παρείχαν επιπλέον επιβεβαίωση για την ακριβή τοποθεσία και, μόλις αποχώρησε, δόθηκε εντολή για εισβολή μέσα σε 24 ώρες. Το όνομά της δεν ανακοινώθηκε επίσημα για λόγους προστασίας πηγών, αν και μεξικανικά μέσα ανέφεραν το όνομα Guadalupe Moreno Carrillo.
Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε άμεση έκρηξη βίας σε πολλές πολιτείες. Οδοφράγματα, εμπρησμοί οχημάτων και επιχειρήσεων και δεκάδες ένοπλες επιθέσεις κατέγραψαν ένα σκηνικό χάους, με τους νεκρούς να ξεπερνούν τους 70. Η κυβέρνηση απάντησε με ανάπτυξη χιλιάδων στρατιωτών και ενίσχυση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προχωρώντας και σε εκδόσεις μελών καρτέλ. Στο Μεξικό, ο θάνατος ενός «βασιλιά» των καρτέλ σχεδόν πάντα πυροδοτεί μάχη διαδοχής, με θύματα συχνά αμάχους, και αναλυτές προειδοποιούν ότι η εξόντωση του «El Mencho» μπορεί να είναι συμβολική νίκη, αλλά εγκυμονεί τον κίνδυνο βαθύτερης αποσταθεροποίησης, καθώς τα δίκτυα παραμένουν άθικτα.
Το CJNG δεν ήταν απλώς μια εγκληματική οργάνωση, αλλά μια παραστρατιωτική μηχανή με διεθνείς διαδρομές διακίνησης και οικονομικό πλέγμα που εκτεινόταν από εταιρείες-βιτρίνες μέχρι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές. Στο επίκεντρο των σεναρίων διαδοχής βρίσκεται η Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια, γνωστή ως «La Jefa», χήρα του Οσεγκέρα και, για τις αμερικανικές και μεξικανικές Αρχές, βασικός πυλώνας της οικονομικής δομής του καρτέλ. Είχε συλληφθεί το 2018 και ξανά το 2021 για ξέπλυμα χρήματος, κατηγορούμενη ότι διαχειριζόταν πλέγμα επιχειρήσεων που νομιμοποιούσαν έσοδα από ναρκωτικά. Καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και αποφυλακίστηκε πρόωρα, με την τωρινή της τοποθεσία να παραμένει άγνωστη. Σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο, η ανάληψη ηγεσίας από γυναίκα θεωρείται δύσκολη, όχι όμως αδύνατη, καθώς οι πιο «ομαλές» μεταβιβάσεις εξουσίας συχνά περνούν μέσα από οικογενειακούς δεσμούς.
Η «δυναστεία» Οσεγκέρα βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των ΗΠΑ. Η κόρη του, Τζέσικα Οσεγκέρα Γκονζάλες, γνωστή ως «La Negra», συνελήφθη το 2020 και καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκιση, ενώ ο γιος του, Ρούμπεν Οσεγκέρα Γκονζάλες ή «El Menchito», που θεωρούνταν δεύτερος στην ιεραρχία, εκδόθηκε στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη με τεράστιο χρηματικό πρόστιμο. Με τον «El Mencho» εκτός σκηνής, τα επικρατέστερα σενάρια μιλούν είτε για εσωτερική συμφωνία μεταξύ ανώτερων διοικητών είτε για έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο για τον έλεγχο, καθώς αρκετά ισχυρά στελέχη ελέγχουν κρίσιμες περιοχές, λιμάνια και ένοπλες μονάδες.
Υπό την ηγεσία του Οσεγκέρα, το CJNG απέκτησε φήμη για ακραία βία, από την κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015 μέχρι επιθέσεις με drones και διεθνή διακίνηση φεντανύλης και μεθαμφεταμίνης. Η απομάκρυνση του ηγέτη δεν διαλύει το σύστημα. Το δίκτυο, τα χρήματα και οι ένοπλες δομές παραμένουν. Η ερωμένη μπορεί να οδήγησε στον εντοπισμό του, όμως η αυτοκρατορία που έχτισε δεν καταρρέει εύκολα. Το ερώτημα είναι ποιος θα φορέσει το στέμμα και πόσο αίμα θα χρειαστεί για να το κρατήσει.