Το οικονομικό επιτελείο της ελληνικής κυβέρνησης παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς οι εξελίξεις στη σύρραξη στο Ιράν επηρεάζουν την αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η διάρκεια, η ένταση και η γεωγραφική έκταση των εχθροπραξιών αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πορεία των τιμών.
Το αργό Brent παρουσίασε σημαντική άνοδο περίπου 10%, αγγίζοντας τα 80 δολάρια ανά βαρέλι στις συναλλαγές εκτός χρηματιστηρίου την Κυριακή, ενώ ειδικοί προειδοποιούν ότι αν συνεχιστεί η ένταση, οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, διακινώντας περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Για την Ελλάδα, η οποία παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η άνοδος των διεθνών τιμών σημαίνει υψηλότερο κόστος για καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια και μεταφορές. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία έχει δείξει την ευαισθησία της ελληνικής οικονομίας σε εξωτερικές διαταραχές, ενώ ένα νέο σοκ στην ενέργεια θα μπορούσε να πυροδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, να μειώσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να αυξήσει τα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων, ειδικά σε κλάδους όπως η βιομηχανία, η γεωργία και οι μεταφορές.
Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2026 έχει σχεδιαστεί με την παραδοχή ότι η μέση διεθνής τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωθεί στα 62,4 δολάρια ανά βαρέλι. Με βάση αυτή την εκτίμηση έχουν υπολογιστεί οι προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό και δημοσιονομικά μεγέθη. Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, οι αρχικές υποθέσεις ενδέχεται να ανατραπούν. Το Κρατικό Υπουργείο Οικονομικών, μέσω της Εισηγητικής Έκθεσης, περιλαμβάνει ένα υποθετικό σενάριο βασισμένο στο Oxford Economic Model, υπολογίζοντας τις συνέπειες από αύξηση της τιμής του αργού κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι.
Στο σενάριο αυτό, μια τιμή άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι θα προκαλούσε πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7% σε σύγκριση με την πρόβλεψη 1% για το 2026 και μείωση των επενδύσεων κατά 0,9%. Οι εισαγωγές σε πραγματικούς όρους μειώνονται λόγω της περιορισμένης ζήτησης, ενώ σε ονομαστικούς όρους καταγράφεται αύξηση περίπου 7,4%. Οι εξαγωγές αυξάνονται ανάλογα, με αποτέλεσμα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται μόνο οριακά κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται, ενώ το πραγματικό ΑΕΠ υποχωρεί στο 1,9% έναντι 2,4% που προέβλεπε το βασικό σενάριο, χωρίς όμως να μειώνεται η ονομαστική μεγέθυνση, η οποία συμβάλλει στη βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου και στη μείωση του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Στον τουριστικό τομέα, οι ανησυχίες επικεντρώνονται στη διάρκεια της κρίσης. Αν η ένταση είναι βραχεία, οι συνέπειες θα παραμείνουν περιορισμένες, ωστόσο παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των κρατήσεων και επιβράδυνση της τουριστικής κίνησης.