Δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως οι υπουργικές αποφάσεις που ενεργοποιούν τα μέτρα κατά της αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά, καθορίζοντας τη διαδικασία ελέγχων, τα πρόστιμα που φθάνουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ και τον κατάλογο των 63 βασικών αγαθών διατροφής και διαβίωσης που τίθενται υπό συστηματική παρακολούθηση.
Οι αποφάσεις εκδόθηκαν σε συνέχεια της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 11ης Μαρτίου 2026 και εξειδικεύουν το πλαίσιο για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά.
Πώς θα γίνονται οι έλεγχοι στην αγορά
Οι έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιούνται είτε διοικητικά είτε επιτόπου, αυτεπάγγελτα ή κατόπιν καταγγελίας, από τα αρμόδια όργανα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου συγκροτούνται κλιμάκια τουλάχιστον δύο ελεγκτών με ειδική εντολή. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία για αποθέματα, πωλήσεις και παραστατικά που τεκμηριώνουν την τιμολογιακή πολιτική τους, ώστε να διαπιστώνεται αν το περιθώριο κέρδους είναι συμβατό με τις προβλέψεις της νομοθεσίας.
Μετά την επεξεργασία των στοιχείων συντάσσεται έκθεση ελέγχου. Σε περίπτωση παράβασης, η έκθεση κοινοποιείται στην επιχείρηση, η οποία έχει προθεσμία πέντε ημερών για να καταθέσει τις απόψεις της πριν από την επιβολή κυρώσεων.
Κλιμακωτά πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ
Τα πρόστιμα για παραβάσεις κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το οικονομικό όφελος που προκύπτει από την παράβαση, με ποσά που κυμαίνονται από 5.000 ευρώ έως 5 εκατομμύρια ευρώ.
Για πολύ μικρές επιχειρήσεις το πρόστιμο ισούται με το παράνομο όφελος, για μικρές επιχειρήσεις ανέρχεται στο διπλάσιο του οφέλους, για μεσαίες στο τριπλάσιο και για μεγάλες στο τετραπλάσιο. Σε περίπτωση υποτροπής τα ποσά διπλασιάζονται.
Τα πρόστιμα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ επιβαρύνονται και με ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4%.
Όριο κέρδους στα καύσιμα
Η απόφαση θεσπίζει ανώτατα περιθώρια κέρδους για την αγορά καυσίμων. Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Για τα πρατήρια λιανικής το περιθώριο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 0,12 ευρώ ανά λίτρο κατά την πώληση στους καταναλωτές. Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου.
Τα 63 βασικά αγαθά που μπαίνουν σε παρακολούθηση
Στον κατάλογο των αγαθών που τίθενται υπό παρακολούθηση περιλαμβάνονται βασικά τρόφιμα όπως ρύζι, ψωμί, φρυγανιές, μακαρόνια, αλεύρι, όσπρια, αλλαντικά, κρέας, ψάρια, φρούτα και λαχανικά.
Επίσης περιλαμβάνονται γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γάλα, γιαούρτι και τυριά, αυγά, ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, ζάχαρη, δημητριακά πρωινού, βρεφικά γάλατα και τρόφιμα, αλλά και προϊόντα όπως καφές, σοκολάτες, μπισκότα και χυμοί.
Στα είδη καθημερινής διαβίωσης εντάσσονται απορρυπαντικά, χαρτί κουζίνας, χαρτί υγείας, οδοντόκρεμες, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, πάνες για μωρά και ενήλικες, μωρομάντηλα και τροφές για κατοικίδια.
Πρόσθετο κόστος διανομής καυσίμων στα νησιά
Παράλληλα δημοσιεύθηκε κοινή υπουργική απόφαση που καθορίζει το πρόσθετο κόστος διανομής καυσίμων στις νησιωτικές περιοχές. Την απόφαση συνυπογράφουν οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας.
Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών μπορούν να επιβάλλουν επιπλέον κόστος διανομής πέραν του βασικού περιθωρίου των 5 λεπτών ανά λίτρο. Το πρόσθετο κόστος ορίζεται στα 0,06 ευρώ ανά λίτρο για την Κρήτη, τα Ιόνια Νησιά και τις Νήσους Αττικής, ενώ φτάνει τα 0,14 ευρώ για το Βόρειο Αιγαίο, τις Σποράδες, τη Θάσο, τα Κύθηρα, τη Σκύρο και τη Σαμοθράκη.
Για το Νότιο Αιγαίο το πρόσθετο κόστος διαμορφώνεται στα 0,15 ευρώ ανά λίτρο. Στις τιμές αυτές περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ.