Σε τροχιά ενεργοποίησης μπαίνει το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, ένα χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2032, με στόχο τη στήριξη 1,5 εκατομμυρίων νοικοκυριών και 70.000 επιχειρήσεων απέναντι στο αυξανόμενο κόστος της ενεργειακής μετάβασης.
Η κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατέθεσε ήδη νομοσχέδιο στη Βουλή για τη σύσταση ειδικής αρχής που θα διαχειρίζεται τους πόρους έως το 2032, ενώ παράλληλα έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχέδιο με 25 δράσεις που θα αρχίσουν να υλοποιούνται από το 2026.
Γιατί ενεργοποιείται τώρα το Ταμείο
Η παρέμβαση συνδέεται άμεσα με την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS2) από το 2027, που αναμένεται να αυξήσει το κόστος σε καύσιμα και ενέργεια.
Σε συνδυασμό με τα υψηλά επίπεδα ενεργειακής φτώχειας και το παλαιό κτιριακό απόθεμα, το Ταμείο στοχεύει να απορροφήσει τις επιβαρύνσεις για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά πριν αυτές ενταθούν.
Τι προβλέπεται για τα νοικοκυριά
Κεντρική δράση αποτελεί ένα νέο πρόγραμμα τύπου «Εξοικονομώ», ύψους 1,2 δισ. ευρώ, που αφορά 62.000 κατοικίες, με επιδότηση έως 80% και κάλυψη ακόμη και του ΦΠΑ.
Παράλληλα, προβλέπονται 930 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, με χαμηλή ιδιωτική συμμετοχή.
Σημαντική είναι και η δράση «Κοινωνικό Leasing», μέσω της οποίας 12.500 νοικοκυριά θα λάβουν επιδότηση έως 13.000 ευρώ για μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Για τα άτομα με αναπηρία, προβλέπονται επιδοτήσεις έως και 100% για εξοπλισμό μετακίνησης, ενώ 435 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την κατασκευή 2.350 κατοικιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης, με χαμηλά ενοίκια.
Επιδόματα και ενεργειακές παροχές
Από το 2027, θα διατίθενται ετησίως 340 εκατ. ευρώ για ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης σε περίπου 780.000 δικαιούχους, με επιπλέον ποσό έως 100 ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται η έκδοση 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, απαραίτητων για αγοραπωλησίες και ενοικιάσεις ακινήτων.
Τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις θα ενισχυθούν με 394 εκατ. ευρώ μέσω προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.
Επιπλέον, 289 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε επιδοτήσεις για ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα, με ποσοστά έως 40% για ΙΧ και vans και 30% για φορτηγά.
Ιδιαίτερη μέριμνα υπάρχει και για τον κλάδο των ταξί, με επιδοτήσεις έως 20.000 ευρώ για ηλεκτρικά οχήματα ή έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα για ΑμεΑ.
Πρόσβαση με «Κάρτα Ευάλωτου»
Για την απλοποίηση των διαδικασιών, δημιουργείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «Κάρτα Ευάλωτου» και υπηρεσίες εξυπηρέτησης σε κάθε Περιφέρεια.
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επισημαίνει ότι η πρόσβαση πρέπει να είναι ουσιαστική, δίνοντας έμφαση σε ηλικιωμένους και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.