Το λεγόμενο «Ματωμένο Φεγγάρι» είναι η Σελήνη όταν, κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, παίρνει ένα εντυπωσιακό κόκκινο ή χάλκινο καφέ χρώμα. Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν η Γη παρεμβάλλεται ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη και η σκιά της καλύπτει πλήρως τον φυσικό μας δορυφόρο. Τότε, το ηλιακό φως δεν εξαφανίζεται τελείως, αλλά περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, φιλτράρεται και «βάφει» τη Σελήνη σε βαθιές κόκκινες αποχρώσεις.
Η τροχιά της Σελήνης έχει μικρή κλίση σε σχέση με το επίπεδο της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο, γι’ αυτό και οι περισσότερες πανσέληνοι δεν ευθυγραμμίζονται τέλεια ώστε να προκύπτει έκλειψη. Όταν όμως η ευθυγράμμιση είναι ακριβής, η Σελήνη μπαίνει ολόκληρη μέσα στη σκιά της Γης και τότε έχουμε την ολική έκλειψη που γεννά το «Ματωμένο Φεγγάρι», ένα θέαμα που εδώ και αιώνες συναρπάζει τους παρατηρητές του ουρανού. Η επόμενη τέτοια έκλειψη αναμένεται στις 3 Μαρτίου 2026 και θα είναι η τελευταία ολική έκλειψη Σελήνης ορατή από οποιοδήποτε σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028-2029.
Το κόκκινο χρώμα δεν είναι τυχαίο. Κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, η ατμόσφαιρα της Γης διασκορπίζει τα μικρότερα μήκη κύματος του φωτός, δηλαδή το μπλε, και αφήνει να περάσουν κυρίως τα μεγαλύτερα, τα κόκκινα και πορτοκαλί. Είναι το ίδιο φαινόμενο που κάνει την ανατολή και τη δύση του Ήλιου να φαίνονται κόκκινες. Έτσι, η Σελήνη «λούζεται» σε μια χάλκινη λάμψη, αντί να εξαφανιστεί στο σκοτάδι.
Δεν δημιουργούν όλες οι σεληνιακές εκλείψεις «Ματωμένο Φεγγάρι». Όταν η Γη καλύπτει μόνο μέρος της Σελήνης, έχουμε μερική έκλειψη και το φαινόμενο περιορίζεται σε ένα τμήμα της επιφάνειάς της. Το εντυπωσιακό κόκκινο χρώμα εμφανίζεται μόνο όταν η Σελήνη βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα στη σκιά της Γης.
Η ακριβής απόχρωση μπορεί να διαφέρει σημαντικά από έκλειψη σε έκλειψη. Παράγοντες όπως η ηφαιστειακή τέφρα, ο καπνός από μεγάλες πυρκαγιές, η σκόνη ή η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζουν το πόσο «σκούρο» ή «λαμπερό» θα φαίνεται το κόκκινο της Σελήνης. Όσο πιο «φορτωμένη» είναι η ατμόσφαιρα με σωματίδια, τόσο πιο βαθιά και σκοτεινή μπορεί να δείχνει η απόχρωση.
Σύμφωνα με τη NASA, στη Γη σημειώνονται συνήθως δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο, όμως μόνο περίπου το 29% αυτών είναι ολικές. Σε πολλά σημεία του πλανήτη, μια ολική έκλειψη Σελήνης είναι ορατή κατά μέσο όρο περίπου κάθε δυόμισι χρόνια. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, αν και διάφορα ουράνια σώματα δημιουργούν σκιές στο Ηλιακό Σύστημα, μόνο η Γη προκαλεί εκλείψεις που μπορούν να καλύψουν πλήρως τη δική της Σελήνη, μια κοσμική ευθυγράμμιση που δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σελήνη απομακρύνεται αργά από τη Γη κατά περίπου τέσσερα εκατοστά τον χρόνο.