- Το άρθρο αποτελεί συνένωση μερών τα οποία δημοσιεύθηκαν ξεχωριστά σε δύο φύλλα της εφημερίδας ΧΤΥΠΟΣ τον Μάιο του 2025 με τίτλο «Όψεις μιας καθημερινής μάχης: Οι Δήμοι στηρίζουν ‐ αλλά μπορούν μόνοι τους;»
Πίσω από τα στατιστικά, ένα δίκτυο ανθρώπων ασχολείται καθημερινά με την φροντίδα των συνανθρώπων μας, παρά τις προκλήσεις και τις ελλειψείς που αντιμετωπίζει. Κάθε Δήμος γράφει τη δική του ιστορία – άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο επιτυχημένα…
Σε όλους τους Δήμους του Βορείου Τομέα Αττικής λειτουργούν κοινωνικές υπηρεσίες με κοινό στόχο την υποστήριξη των πολιτών σε βασικούς τομείς κοινωνικής πολιτικής: υγεία, ασφάλιση, απασχόληση, στέγαση και πρόνοια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παιδιά, την ενίσχυση της οικογένειας, την προστασία της τρίτης ηλικίας και την υποστήριξη ατόμων με αναπηρίες.
Τα «στοιχήματα»
Οι καλές προθέσεις δεν αρκούν. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των Δήμων, η έλλειψη επαρκούς προσωπικού παραμένει ένα δομικό πρόβλημα, όπως κατέγραψε η τελευταία μεγάλη έρευνα του Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Αττικής (2019). Το ζήτημα αυτό επηρεάζει ουσιαστικά τη λειτουργικότητα των υπηρεσιών – ιδιαιτέρως στα Βόρεια Προάστια – σύμφωνα με την έρευνα.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής Νέας Ιωνίας, Γιάννης Λαζαρίδης: «Συνεχίζουμε με σχέδιο και ευαισθησία, αρκεί και η πολιτεία να βοηθήσει έμπρακτα στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, με περισσότερους πόρους και ειδικευμένο προσωπικό – όπως κοινωνικούς λειτουργούς, φυσιοθεραπευτές κ.ά.».
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι, αν το κεντρικό κράτος ενίσχυε τους Δήμους με σταθερή χρηματοδότηση και ανθρώπινο δυναμικό, θα μπορούσαν να εξυπηρετούνται περισσότεροι πολίτες, καθώς –όπως επισημαίνει– «οι γνώσεις και η εμπειρία δεν λείπουν».
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται από τα ευρήματα του Παρατηρητηρίου, που ανέδειξε το υψηλό επίπεδο κατάρτισης και επαγγελματισμού του προσωπικού που στελεχώνει τις κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων του Βόρειου Τομέα.
Στα «άδυτα» των Κοινωνικών Υπηρεσιών
Οι κοινωνικές υπηρεσίες έχουν σκοπό την υποστήριξη των πολιτών σε βασικούς τομείς πρόνοιας, όπως η υγεία, η στέγαση, η παιδική μέριμνα και η φροντίδα της τρίτης ηλικίας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στην Περιφέρεια Αττικής, το 60% των Διευθύνσεων Κοινωνικής Υπηρεσίας διαθέτει 3 έως 4 Τμήματα (είναι θετικό να υπάρχει ξεχωριστή Διεύθυνση με επιμέρους Τμήματα). Στους πρότυπους Οργανισμούς Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) προτείνεται για τους μεγάλους αστικούς μητροπολιτικούς και περιφερειακούς Δήμους η λειτουργία έως και 6 επιμέρους Τμημάτων στη Διεύθυνση Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας και Πολιτισμού.
Ένα βασικό πρόβλημα που καταγράφεται είναι η έλλειψη ομοιομορφίας μεταξύ των Δήμων, τόσο στις ονομασίες των κοινωνικών διευθύνσεων όσο και στη διάρθρωση των επιμέρους τμημάτων. Η διαφορετική επιλογή οργάνωσης και τίτλων από κάθε Δήμο συχνά προκαλεί σύγχυση στους δημότες και δυσχεραίνει την πρόσβαση σε πληροφορίες και παροχές. Παράλληλα, δημιουργείται μια εικόνα γενικευμένης ανοργανωσιάς, που καθιστά δύσκολη τη σύγκριση και την κατανόηση του τρόπου λειτουργίας κάθε Δήμου. Δεν υπάρχουν επίσης εύκολα προσβάσιμα στο κοινό στοιχεία ως προς τα αποτελέσματα των δράσεων και τους ωφελούμενους – οπότε και δημιουργείται ζήτημα διαφάνειας.
Μαχάτμα Γκάντι: Η αληθινή μέτρηση της προόδου μιας κοινωνίας είναι το πώς φροντίζει τα πιο αδύναμα μέλη της
Στα Βόρεια Προάστια, παρατηρείται ότι σε αρκετούς Δήμους ορισμένες κοινωνικές αρμοδιότητες δεν ασκούνται απευθείας από τον Δήμο, αλλά από δημοτικά νομικά πρόσωπα. Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία, καθώς οι δομές αυτές διαθέτουν δική τους διοίκηση, εξειδικευμένο προσωπικό και αυτονομία στη διαχείριση των κοινωνικών προγραμμάτων.
Το Κέντρο Κοινότητας αποτελεί την πρώτη «πύλη εισόδου» του πολίτη προς τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου. Από εκεί ξεκινά η ενημέρωση για όλα τα επιδόματα που μπορεί να δικαιούται, καθώς και για τους φορείς, τις υπηρεσίες και τα προγράμματα κοινωνικής φροντίδας που παρέχονται σε επίπεδο Δήμου, Περιφέρειας ή και εθνικής επικράτειας.
Κάθε Δήμος έχει διαμορφώσει το δικό του δίκτυο κοινωνικών παροχών και δράσεων, με αρκετούς Δήμους των Βορείων Προαστίων να ξεχωρίζουν για την αυξημένη δραστηριότητά τους στον τομέα αυτό. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο Μαχάτμα Γκάντι, «η αληθινή μέτρηση της προόδου μιας κοινωνίας είναι το πώς φροντίζει τα πιο αδύναμα μέλη της».
Δήμος Ηρακλείου Αττικής
Διεύθυνση: ΣΤ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΗ 2
Τηλέφωνο: 213-2000271-2, 210-2716636
Ωφελούμενοι: Περίπου 200
Η Κοινωνική Πολιτική που ασκεί ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: την υποστήριξη των οικονομικά ευπαθών ομάδων πληθυσμού και την προαγωγής και προώθηση της Δημόσιας Υγείας.
Στο πρώτο τμήμα, λειτουργούν κυρίως προγράμματα όπως το Κοινωνικό Παντοπωλείο, το Κοινωνικό Φαρμακείο, το πρόγραμμα Στέγαση και Επανένταξη, το πρόγραμμα χορήγησης επιδόματος για την γέννηση του πρώτου παιδιού.
Ειδικά για το τελευταίο πρόγραμμα, ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής ήταν ο πρώτος δήμος στην Ελλάδα που το εφάρμοσε το 2020, βρίσκοντας έκτοτε περισσότερους μιμητές σε άλλους δήμους. Συγκεκριμένα, η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής χορηγεί εφάπαξ επίδομα 1000 ευρώ σε κάθε οικογένεια κατοίκων της πόλης που φέρνει στον κόσμο το πρώτο της παιδί, με εισοδηματικά βέβαια κριτήρια. Εφαρμόζεται τα τελευταία 5 χρόνια χορηγώντας κατά μέσο όρο αυτό το βοήθημα σε 15 οικογένειες ετησίως.
Στο κομμάτι της προαγωγής της Δημόσιας Υγείας, ο Δήμος εφαρμόζει κυρίως προγράμματα όπως τα Δημοτικά Ιατρεία για τους ανασφάλιστους, κυρίως, δημότες, το ΚΕΠ Υγείας, που αφορά την προσωποποιημένη πληροφόρηση και την προώθηση δράσεων πρόληψης, οι Σχολές Γονέων για τους γονείς παιδιών νηπιαγωγείων και δημοτικών ενώ παράλληλα λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας για την Άνοια στο Β’ ΚΑΠΗ της πόλης.
Στόχος είναι ο πολίτης να ενημερώνεται και να ευαισθητοποιείται σε θέματα πρόληψης της Υγείας τους, με τον Δήμο να παρέχει κατά καιρούς δωρεάν εξετάσεις και λοιπές δράσεις Υγείας που προάγουν την πρόληψη.
Επιπλέον, στον Δήμο λειτουργεί Κέντρο Κοινότητας ως hub ενημέρωσης των πολιτών για ότι αφορά την επιδοματική πολιτική και τις κοινωνικές παροχές τόσο του Δήμου, όσο και του κεντρικού κράτους.
Τα τελευταία 3 χρόνια στον Δήμο Ηρακλείου Αττικής λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας για άτομα με Άνοια και τους φροντιστές τους, μια πρωτοπόρα δομή σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και την Εταιρία Alzheimer’s Αθηνών.
Δήλωση Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης, Οικογένειας, Πρόνοιας και Εθελοντισμού, Δέσποινας Αϊβατζίδου – Ποριώτου
«Στο επίκεντρο όλων των δράσεών μας είναι ο άνθρωπος. Όσο θα μας έχει ανάγκη θα είμαστε δίπλα του με τις βασικές αλλά και καινοτόμες υπηρεσίες και προγράμματα που βοηθούν τους συμπολίτες μας να ανταπεξέρθουν στην καθημερινότητά τους.
Με την ευχή κάποια στιγμή να είμαστε αχρείαστοι και περιττοί καθώς κανείς δεν θα χρειάζεται πλέον βοήθεια. Έως ότου συμβεί αυτό είμαστε εδώ για όλους και για όλες…
Το μόνο που τους ζητάμε είναι να μην ντρέπονται ή να διστάσουν να ζητήσουν την συνδρομή μας. Η δική μας αγκαλιά είναι ανοικτή για τους πάντες, όλους όσους την χρειάζονται.
Αρκεί λοιπόν να μας το ζητήσουν και θα είμαστε κοντά τους…
Γιατί μαζί θα τα καταφέρουμε».
Δήμος Νέας Ιωνίας
Διεύθυνση: ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΟΥ & ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 40
Τηλέφωνο: 2102793916
Ωφελούμενοι: Πάνω από 7.500 δημότες έχουν εξυπηρετηθεί ή είναι ωφελούμενοι
Τη χρονιά που πέρασε, μέσω των κοινωνικών δομών του Δήμου, εξυπηρετήθηκαν χιλιάδες πολίτες. Από το Κέντρο Κοινότητας εξυπηρετήθηκαν 3632 πολίτες εκ των οποίων 443 νεοεισερχόμενοι. Η Δημοτική Κατασκήνωση φιλοξένησε πάνω από 700 άτομα (παιδιά και ηλικιωμένους), ενώ αναβαθμίστηκε πλήρως σε επίπεδο ασφάλειας, υποδομών και ψηφιοποίησης.
Παράλληλα, εκατοντάδες πολίτες συμμετείχαν στις Ημέρες Υγείας του Δήμου Νέας Ιωνίας, όπου υπήρχαν δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης σε συνεργασία με το Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο και τοπικές μονάδες υγείας.
Επίσης, τα 4 ΚΑΠΗ παραμένουν ζωντανά κύτταρα κοινωνικής ζωής για 1.780 ηλικιωμένους, με συνεστιάσεις, εκδρομές, ιατρικές παροχές προγράμματα πρόληψης και πολλές άλλες δράσεις.
Καινοτόμα δράση είναι η σύσταση του Κέντρου Οικογένειας όπου έχουν εξυπηρετηθεί πάνω από 70 άτομα, ενώ μετά το μνημόνιο συνεργασίας με την ΑΜΚΕ ΣΚΕΠΗ, έχουν επικοινωνήσει 370 νοικοκυριά. Ακόμη, πραγματοποιείται το πρόγραμμα Στέγαση και Εργασία (αστέγων) σε συνεργασία με τον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας – Χαλκηδόνας και την ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ, μέσω του οποίου έχουν στεγαστεί 10 μονοπρόσωπα νοικοκυριά.
Δήλωση Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής Γιάννη Λαζαρίδη
«Στον Δήμο Νέας Ιωνίας πιστεύουμε ότι η κοινωνική πολιτική δεν είναι πολυτέλεια, αλλά υποχρέωση. Οι κοινωνικές μας δομές αναπτύσσονται διαρκώς, προσαρμόζονται στις νέες ανάγκες και παραμένουν ανοιχτές σε κάθε πολίτη. Ευχαριστούμε όλους όσοι συνέβαλαν στην βελτίωση της λειτουργίας των κοινωνικών δομών του Δήμου: τους εργαζομένους, τους εθελοντές, τους συνεργαζόμενους φορείς. Συνεχίζουμε με σχέδιο και ευαισθησία αρκεί και η πολιτεία να βοηθήσει έμπρακτα στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε με περισσότερους πόρους και ειδικευμένο προσωπικό (όπως κοινωνικοί λειτουργοί, φυσιοθεραπευτές κ.α) ώστε να αναπτύξουμε προγράμματα όπως Βοήθεια στο Σπίτι και Κέντρο Φροντίδας Ηλικιωμένων που δυστυχώς δεν έχουμε.»
Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας
Διεύθυνση: Λεωφ. Δεκελείας 97,14341 Νέα Φιλαδέλφεια
Τηλέφωνο: 2102532047 ΕΣΩΤ. 310, 2102532047 ΕΣΩΤ 305
Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής – ΑΜΕΑ, Μανώλη Διαγουμά, η Διεύθυνση Κοινωνικής Υπηρεσίας, με την καθημερινή της πρακτική, οργανώνει και προωθεί υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας και ενδυνάμωσης, κινητοποιεί και ευαισθητοποιεί τους πολίτες, ζητά τη συνδρομή εθελοντών και αναπτύσσει εθελοντικές υπηρεσίες με σκοπό να συγκροτήσει ένα υποστηρικτικό κοινωνικό πλαίσιο, που θα βοηθήσει τα άτομα στις δύσκολες συνθήκες ζωής που αντιμετωπίζουν.
Η Κοινωνική Υπηρεσία σχεδιάζει και υλοποιεί προγράμματα για την αντιμετώπιση της φτώχειας, της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα στήριξης. Παρέχει ψυχοκοινωνική και νομική υποστήριξη, με ιδιαίτερη μέριμνα για άτομα με αναπηρίες, γυναίκες που βιώνουν διακρίσεις ή βία, εξαρτημένα άτομα και άστεγους. Επιπλέον, ενεργή είναι και η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας, με δράσεις ευαισθητοποίησης κατά των κοινωνικών στερεοτύπων.
Ο Δήμος συμμετέχει στο πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», στηρίζει τη λειτουργία του Κοινωνικού Παντοπωλείου και του Κοινωνικού Φαρμακείου (με πάνω από 220 ωφελούμενες οικογένειες), ενώ το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» εξυπηρετεί σταθερά περισσότερα από 200 άτομα μηνιαίως.
Παράλληλα, λειτουργούν το Κέντρο Κοινότητας, τα ΚΑΠΗ, τα ΚΗΦΗ, το Κέντρο Ψυχικής Υγείας, ενώ ιδιαίτερη θέση έχει το Κέντρο Ημέρας Αυτισμού (Connet Autism), που υλοποιείται σε συνεργασία με την ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ και το «Περιβολάκι».
Δήμος Μεταμόρφωσης
Διεύθυνση: ΚΟΡΙΝΘΟΥ 21
Τηλέφωνο: 2102831133, 210-2852211
Ωφελούμενοι: Κέντρο κοινότητας: 425, ΚΑΠΗ: 1400 ωφελούμενοι, Ψυχοκοινωνική υποστήριξη: 220 ωφελούμενοι, ΚΕΠ Υγείας 1.136
Ο Δήμος Μεταμόρφωσης έχει αναπτύξει ένα δίκτυο κοινωνικών υπηρεσιών, δημιουργώντας ένα δίχτυ προστασίας για τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες.
Το Κέντρο Κοινότητας είναι το βασικό σημείο επαφής των δημοτών με την κοινωνική υπηρεσία. Το Κοινωνικό Παντοπωλείο διανέμει βασικά τρόφιμα και είδη υγιεινής σε οικονομικά αδύναμες οικογένειες και μεριμνά για τη διανομή καθημερινού συσσιτίου, ενώ το Κοινωνικό Φαρμακείο, με πάνω από 3.000 ωφελούμενους, εξασφαλίζει φαρμακευτική κάλυψη σε άτομα χωρίς πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Παράλληλα, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» υποστηρίζει ηλικιωμένους και άτομα με κινητικά προβλήματα που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, ενώ ο Συμβουλευτικός Σταθμός για την Άνοια και η υπηρεσία Τηλεβοήθειας (με 24ώρη υποστήριξη για μοναχικούς ηλικιωμένους και αμεα που διαβιούν μοναχικά) ενισχύουν την καθημερινότητα των ωφελουμένων.
Δήλωση Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής, Αντώνη Χριστοφορίδη:
“Τα τελευταία χρόνια στη Μεταμόρφωση έχουν γίνει πολλά και σημαντικά τεχνικά έργα. Έργα που είχε ανάγκη η πόλη μας επί δεκαετίες.
Πέραν όμως αυτών σημαντικό έργο έχει γίνει και στις κοινωνικές δομές του Δήμου, οι οποίες υπάγονται στον τομέα ευθύνης μου.
Μια υπηρεσία με κρίσιμες αρμοδιότητες. Μια υπηρεσία η οποία ενισχύθηκε με προσωπικό και οχήματα. Μια υπηρεσία που βοηθά κάθε συμπολίτη μας που βρίσκεται σε ανάγκη.
Γιατί στην Μεταμόρφωση κανείς δεν είναι μόνος.
Είτε πρόκειται για κοινωνικό ζήτημα είτε για ζήτημα υγείας, όπου έχω εξαίρετη συνεργασία με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο.
Άλλωστε -κακά τα ψέματα- η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Βιώνει άμεσα κάθε δυσκολία και κάθε αγωνία των συμπολιτών μας. Και δεν θα μπορούσε να μην είναι -και είναι- στο πλευρό τους”.
Δήμος Παπάγου – Χολαργού
Διεύθυνση: ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ 55 ΧΟΛΑΡΓΟΣ
Τηλέφωνο: 2132002910, 2132002894
Ωφελούμενοι: Ο συνολικός αριθμός των ωφελούμενων που έχουν προσέλθει στο Κέντρο Κοινότητας είναι από το 2017 έως σήμερα: 2.737
Ένας από τους κεντρικούς άξονες της Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Παπάγου – Χολαργού είναι η υποστήριξη ατόμων σε κατάσταση ανάγκης και η παροχή υλικής βοήθειας μέσω των δομών του Κοινωνικού Παντοπωλείου και του Κοινωνικού Φαρμακείου. Παράλληλα, πραγματοποιείται καθημερινή διανομή συσσιτίου σε ευάλωτους πολίτες του Δήμου, με ψυχοκοινωνικοοικονομικά κριτήρια και συγκέντρωση οπωροκηπευτικών ειδών για τις οικογένειες του Κοινωνικού Παντοπωλείου.
Η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας του Δήμου, σε συνεργασία με το ΚΕΘΙ, υλοποιεί δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την έμφυλη βία, τις διακρίσεις και την ισότητα των φύλων, με παρεμβάσεις στα Λύκεια της περιοχής. Επίσης, διοργανώνονται εκδηλώσεις όπως: «Γυναίκα και Ηγεσία» και «Η συμβολή των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση».
Προσφέρονται ακόμη σεμινάρια αυτοάμυνας, βιωματικά εργαστήρια για παιδαγωγούς, καθώς και εργαστήρια προσωπικής ενδυνάμωσης γυναικών, που εστιάζουν στη σχέση με τον εαυτό ως βάση για ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις.
Στο πεδίο της εκπαιδευτικής υποστήριξης, ο Δήμος λειτουργεί: Κοινωνικό Φροντιστήριο για μαθητές Λυκείου, με εθελοντές καθηγητές, ενισχυτική διδασκαλία σε μαθητές Δημοτικού και πρόγραμμα υποτροφιών για παιδιά ευπαθών οικογενειών, που περιλαμβάνει φροντιστήρια, ξένες γλώσσες, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες.
Δήλωση Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Ισότητας των Φύλων Γεωργίας Παγώνη:
«Βασικός άξονας της πολιτικής μας είναι η Κοινωνική πολιτική, η στήριξη των πολιτών του Δήμου μας και ειδικότερα η έμπρακτη βοήθεια στους ηλικιωμένους, στα ΑμεΑ, στις ευπαθείς ομάδες, τα νέα ζευγάρια και τα παιδιά τους, τα νήπια, τα βρέφη, τη νεολαία και όσους χρειάζονται βοήθεια.
Πιστεύουμε ότι ο Δήμος είναι ο άμεσος φορέας στήριξης, αυτός που αναπτύσσει διαπροσωπικές κ αμφίδρομες σχέσεις.
Δεν είναι δυνατόν λοιπόν, να μη διαθέτει μηχανισμούς στήριξης για τους πολίτες του και να αγωνίζεται να σταθεί κοντά τους, να διεκδικεί μέσα και τρόπους αναβάθμισης της ζωής των πολιτών του. Τους πολίτες του, που είναι και αυτοί αγωνιστές της ζωής με δικαιώματα και όχι επαίτες.
Κοινωνική πολιτική σημαίνει σύνολο δράσεων που στοχεύουν στη βελτίωση και μεταρρύθμιση της κοινωνίας. Στοχεύει σε ένα κράτος πρόνοιας και συντελεί στην αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης οικονομικά ευπαθών ομάδων για να επέλθει όσο το δυνατόν ανθρώπινη ευημερία και ποιότητα ζωής, ώστε να υπάρχει ισορροπία και κοινωνική συνοχή. Είναι μια απάντηση στις κοινωνικές ανάγκες, με εκφράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης.
Σε αυτήν την προσπάθεια δημιουργίας «κοινωνικής συνείδησης» σας καλούμε να σταθείτε πλάι στο Δήμο μας, συμμετέχοντας έμπρακτα στα κοινωνικά προγράμματα, εκδηλώσεις, δράσεις που οργανώνονται για τους πολίτες και ειδικότερα για τις ευπαθείς ομάδες, επιτελώντας και τη δική σας ανάγκη για αλληλεγγύη.
Σε αυτή την προσπάθεια δημιουργίας «κοινωνικής συνείδησης» έχουμε καλέσει όλους τους φορείς, συλλόγους του τόπου μας, να συμμετέχουν έμπρακτα στα κοινωνικά προγράμματα, και στις δράσεις μας, όπου ανταποκρίνονται ενεργά, καθώς επίσης έχει ανοίξει εξειδικευμένη προσέγγιση στους έχοντες ανάγκη.»
Δήμος Αγίας Παρασκευής
Διεύθυνση: ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 415-417
Τηλέφωνο: 2132004536, 2132004594
Ωφελούμενοι: Σύμφωνα με τον απολογισμό του 2024 οι συνολικές παρεμβάσεις αφορούν σε 6504 άτομα.
Μέσα από τη λειτουργία του Κέντρου Κοινότητας και της Κοινωνικής Υπηρεσίας, ο Δήμος προσφέρει εξατομικευμένη υποστήριξη σε ευάλωτα άτομα και οικογένειες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην τρίτη ηλικία, με τα ΚΑΠΗ, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» και τα Δημοτικά Ιατρεία να προσφέρουν φροντίδα, φυσικοθεραπείες, ψυχαγωγικές δραστηριότητες και υπηρεσίες πρόληψης. Οι φροντιστές ασθενών και άτομα με ψυχικές διαταραχές υποστηρίζονται μέσα από εξειδικευμένα προγράμματα και συνεργασίες με φορείς όπως η ΕΠΑΨΥ.
Ακόμη, ο Δήμος λειτουργεί Μουσικοκινητικό Εργαστήρι για ΑμεΑ, καθώς και Κέντρο Γυναίκας, που προάγει την προσωπική ενδυνάμωση και δημιουργική έκφραση μέσα από ομάδες φωτογραφίας, ζωγραφικής και coaching. Ειδική μέριμνα δίνεται και στην αντιμετώπιση της αστεγίας, με παρέμβαση στο δρόμο και διασύνδεση με προγράμματα «Στέγαση και Εργασία».
Δήμος Αγίων Αναργύρων – Καματερού
Διεύθυνση: Ι.ΜΕΡΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Τηλέφωνο: 2132039920, 2132039939
Ωφελούμενοι: Πάνω από 1000 αιτήσεις για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα
Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Προαγωγής Υγείας δίνει ιδιαίτερη προτεραιότητα στην πρόληψη της ψυχικής υγείας , ευημερίας και πρόληψης της υγείας των δημοτών.
Πάνω από 4.000 συνεδρίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης λαμβάνουν χώρα στην πόλη σε ετήσια βάση. Εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης γίνονται με διαδραστικό και διατομεακό τρόπο, ενώ, επίσης, πραγματοποιούνται δράσεις πρόληψης και αγωγής υγείας για όλες τις ηλικιακές ομάδες, αλλά και συμμετοχή και παρουσιασεις σε παγκόσμια συνέδρια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόληψη και την αγωγή υγείας, με εξετάσεις, σχολικά προγράμματα, υπηρεσίες άνοιας, και δομές όπως τα ΚΕΠ Υγείας και τα Δημοτικά Ιατρεία.
Τα ΚΑΠΗ του Δήμου αποτελούν ενεργό κύτταρο ζωής για 7.000 ηλικιωμένους, με δράσεις φυσικοθεραπείας, δημιουργικής απασχόλησης, πολιτισμού και εθελοντισμού. Προβλέπεται επίσης η λειτουργία Συμβουλευτικού Κέντρου για γυναίκες θύματα βίας στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027. Παράλληλα, τρέχει και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Green Youth: Climate Change awareness through Youth to promote a sustainable Europe in beside of Covid-19”, μια πρωτοβουλία που εστιάζει στην ευαισθητοποίηση των νέων για την κλιματική αλλαγή και την προώθηση βιώσιμων πρακτικών στην Ευρώπη.
Δήλωση Αντιδημάρχου Κοινωνικής Πολιτικής και Προαγωγής Υγείας, Σταύρου Νικητόπουλου:
«Κύριο μέλημα της Δημοτικής Αρχής είναι να δημιουργηθεί ένα Δίχτυ Κοινωνικής Προστασίας με γνώμονα τον πολίτη και την εξομάλυνση της καθημερινότητας του τόσο στον τομέα των κοινωνικών παροχών όσο και στον τομέα της προαγωγής & πρόληψης της υγείας. Επιπλέον, μέσα από τις παραπάνω δράσεις οι πολίτες έχουν την ευκαιρία για ουσιαστική διάδραση, συμμετοχικότητα και εξωστρέφεια, για συναισθηματική έκφραση, κοινωνικοποίηση και ανάπτυξη της ενσυναίσθησής τους.
Η ευζωία και η κοινωνική ευημερία αποτελούν από τους βασικούς προορισμούς μίας Υγιούς Πόλης, ενώ, παράλληλα, η τέχνη είναι το όχημα για την επίτευξή τους. Μια πόλη που φροντίζει για τη ευημερία των πολιτών της είναι μια Πόλη που προωθεί την συμπερίληψη και τη συνεργασία των πολιτών μέσα από νέους ορίζοντες σύνδεσης προωθώντας εν τελεί την κοινωνική συνοχή.»
Δήμος Γαλατσίου
Διεύθυνση: Γ.ΒΑΣΣΟΥ 5 &ΑΓ.ΓΛΥΚΕΡΙΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙ ΤΚ 11146
Τηλέφωνο: 210-2222011 & 210-2143376
Ωφελούμενοι: 1.004 άτομα
Ο Δήμος Γαλατσίου υλοποιεί ένα ευρύ φάσμα δράσεων που περιλαμβάνει: εθελοντισμό, ντεκουπάζ, κοπτική – ραπτική, δραματοθεραπεία, ομάδα φροντιστικής αιμοδοσίας, παρεμβάσεις για την κακοποίηση και την ψυχική υγεία, ιματιοθήκη, ομιλίες πρόληψης και ευαισθητοποίησης σε σχολεία, ιατρείο άνοιας, κοινωνικό φαρμακείο.
Επίσης, μοιράζεται ενημερωτικό υλικό και γίνονται παρεμβάσεις για την κακοποίηση των γυναικών, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ισότητας. Παράλληλα, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» εξυπηρετεί κατά μέσο όρο 50 κατοίκους του Δήμου το μήνα.
Δήμος Χαλανδρίου
Διεύθυνση: ΣΤ.ΑΛ. ΠΑΠΑΓΟΥ 7 ΧΑΛΑΝΔΡΙ
Τηλέφωνο: 2106899943, 210-6899929
Με ένα ευρύ δίκτυο υπηρεσιών – δομών, η δ/νση Κοινωνικής Μέριμνας του Δήμου Χαλανδρίου καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε οικογένειας, με δωρεάν υπηρεσίες: Πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ψυχολογικής υποστήριξης ενηλίκων, εφήβων και παιδιών, αξιολόγησης και αποκατάστασης μαθησιακών δυσκολιών, συμβουλευτικής σε γυναίκες – θύματα έμφυλης βίας, στήριξης οικογένειας και μοναχικών ατόμων, φροντίδας και προστασίας ηλικιωμένων.
Παράλληλα, η Διεύθυνση στηρίζει τους κοινωνικά ευάλωτους πολίτες με το Κοινωνικό Παντοπωλείο – Συσσίτιο, το Κοινωνικό Φαρμακείο και τα επιδόματα ένδειας. Επιπλέον, από την Κοινωνική Υπηρεσία εξυπηρετούνται και όσοι επισκέπτονται δωρεάν το Συμβουλευτικό Κέντρο Προληπτικής Ιατρικής για δωρεάν ιατρική εξέταση από Παιδίατρο- Παθολόγο – Καρδιολόγο, καθώς και όσοι απαλλάσσονται από την καταβολή των δημοτικών τελών λόγω αναπηρίας, οικονομικής αδυναμίας ή και αριθμού τέκνων (πολύτεκνοι και τρίτεκνοι με βάση οικονομικά κριτήρια).
Τέλος, στον Δήμο λειτουργεί το Κέντρο Κοινότητας με ψυχολόγο, το οποίο παρέχει σειρά υπηρεσιών: Παραλαβή και έλεγχος δικαιολογητικών για την απόδοση του επιδόματος Στέγασης και Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, αποστολή δικαιολογητικών στον ΟΠΕΚΑ για τα προνοιακά επιδόματα, ψυχολογική υποστήριξη, εργασιακή συμβουλευτική, δράσεις ενημέρωσης, συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, καθημερινή παρακολούθηση στα σχολεία που διαθέτουν τμήματα ένταξης, κ.α.
Δήμος Αμαρουσίου
Διεύθυνση: ΒΑΣ.ΣΟΦΙΑΣ 9 & ΔΗΜ.ΜΟΣΧΑ
Τηλέφωνο: 2132038126
Ο Δήμος Αμαρουσίου εφαρμόζει ένα δυναμικό πρόγραμμα κοινωνικής φροντίδας, το οποίο καλύπτει ευρύ φάσμα αναγκών για ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Στο πλαίσιο της Κοινωνικής Υπηρεσίας παρέχεται ψυχοκοινωνική υποστήριξη, συμβουλευτική και κοινωνική εργασία με άτομα, οικογένειες και κοινότητες.
Με στόχο την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, λειτουργεί κοινωνικό φροντιστήριο σε συνεργασία με φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης και ξένων γλωσσών, προσφέροντας δωρεάν ή μειωμένα δίδακτρα σε μαθητές από οικογένειες με οικονομικές δυσκολίες.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην καταγραφή και υποστήριξη αστέγων, αλλά και στη συνεργασία με σχολικές μονάδες, σε ζητήματα που αφορούν μαθητές και οικογένειες. Τέλος, ο Δήμος διαθέτει μηχανισμούς επιφυλακής για την προστασία ευάλωτων πολιτών σε περιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων.
Τα προγράμματα «Βοήθεια στο Σπίτι» και «Κοινωνικής Μέριμνας» εξυπηρετούν άτομα ηλικιωμένα και άτομα ΑμεΑ που διαβιούν στο Δήμο Αμαρουσίου.
Παρέχονται πρωτοβάθμιες νοσηλευτικές και οικογενειακές υπηρεσίες με απώτερο σκοπό την διαβίωση στην Κοινότητα, αντί της διαμονής τους σε κλειστή Δομή Φιλοξενίας. Για το έτος 2024, μέσω του Προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι» εξυπηρετήθηκαν 80 ωφελούμενοι και μέσω της «Κοινωνικής Μέριμνας» 45 ωφελούμενοι.
Δήμος Πεντέλης
Διεύθυνση: ΚΑΛΑΜΒΟΚΗ 2Α ΜΕΛΙΣΣΙΑ ΤΚ 15127
Τηλέφωνο: 2132050079, 2132050087
Ωφελούμενοι: 1620 δημότες εξυπηρετήθηκαν από το Κέντρο Κοινότητας το 2024
Η διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης στοχεύει στην υποστήριξη ομάδων του πληθυσμού που πλήττονται ή απειλούνται από τον κοινωνικό αποκλεισμό, έχει υποστηρικτικό, ενημερωτικό, συμβουλευτικό χαρακτήρα και απευθύνεται σε όλους τους Δημότες.
Συγκεκριμένα, η Διεύθυνση προσφέρει υποστήριξη μέσα από το Κέντρο Κοινότητας, παρέχοντας συμβουλευτική, επιδοματική καθοδήγηση και κοινωνική διασύνδεση. Παράλληλα, μέσω της δράσης «Σχολή Γονέων» και των συνεργασιών με σχολεία και συμβουλευτικά κέντρα, προωθείται η ενημέρωση για θέματα ψυχικής υγείας και έμφυλης βίας.
Η αντιμετώπιση της κρίσης των πυρκαγιών τον Αύγουστο του 2024 αποτέλεσε σημαντικό δείγμα αποτελεσματικότητας: εκκενώθηκαν εγκαταστάσεις, προσφέρθηκε στέγαση σε πυρόπληκτες οικογένειες, σίτιση, ιατροφαρμακευτική φροντίδα και συνεργασία με φορείς όπως η HUAWEI και η Humanity Greece για την παροχή αγαθών πρώτης ανάγκης.
Το Κοινωνικό Παντοπωλείο και το Φαρμακείο εξυπηρετούν σταθερά περίπου 100 οικογένειες, ενώ λειτουργεί Κοινωνικό Φροντιστήριο σε συνεργασία με ιδιώτες και εθελοντές. Το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» καλύπτει 50 άτομα το μήνα και παρέχει υποστήριξη σε απομονωμένους δημότες.
Δράσεις πρόληψης και προαγωγής υγείας, όπως εξετάσεις, ενημερωτικά σεμινάρια και συνεργασίες με νοσοκομεία και φορείς (ΕΔΔΥΠΠΥ, ΛΕΩΝΙΑ, Σισμανόγλειο), εμπλουτίζουν τις υπηρεσίες υγείας. Ιδιαίτερη μέριμνα υπάρχει και για την τρίτη ηλικία, με συμμετοχικές δραστηριότητες, εκδρομές και θαλάσσια μπάνια για τα μέλη των ΚΑΠΗ.
Ακόμη, ο Δήμος αναπτύσσει συνέργειες με εκπαιδευτικά ιδρύματα, τοπικούς συλλόγους και διοργανώνει δράσεις ευαισθητοποίησης για θέματα ισότητας, αναπηρίας, ψυχικής υγείας και υποστήριξης πληγέντων.
Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού
Διεύθυνση: ΤΕΡΤΣΕΤΗ 44 ΨΥΧΙΚΟ ΤΚ 15451
Τηλέφωνο: 2132014620, 213-2014641
Ο Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού δίνει έμφαση στην κοινωνική φροντίδα και την υποστήριξη των πολιτών μέσω δράσεων που καλύπτουν τις ανάγκες της τρίτης ηλικίας, της υγείας και της φιλοζωίας.
Η Λέσχη Φιλίας & Δημιουργικής Ωριμότητας Νέου Ψυχικού αποτελεί σημείο αναφοράς για περισσότερους από 300 κατοίκους άνω των 60 ετών, προσφέροντας ψυχαγωγικές και δημιουργικές δραστηριότητες χωρίς διακρίσεις.
Παράλληλα, τις Δημοτικές Δομές Υγείας επισκέπτονται πάνω από 100 πολίτες κάθε εβδομάδα. Τα Δημοτικά Ιατρεία, με τη συμβολή εθελοντών ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων, παρέχουν βασικές υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας κατόπιν ραντεβού.
Ο Δήμος εφαρμόζει επίσης πρόγραμμα περισυλλογής και διαχείρισης αδέσποτων ζώων συντροφιάς, σε συνεργασία με την Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία. Κάθε εβδομάδα πραγματοποιούνται στειρώσεις και περίθαλψη αδέσποτων γατών, οι οποίες επανεντάσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον.
Δήμος Λυκόβρυσης – Πεύκης
Διεύθυνση: ΕΛ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 15Α ΠΕΥΚΗ ΤΚ 15121
Τηλέφωνο: 2106145140. 210-6145148
Ωφελούμενοι: 2383 άτομα από το 2017 έως σήμερα
Στον Δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης προσφέρεται ένα πλήθος κοινωνικών υπηρεσιών. Οι σημαντικότερες δράσεις που υλοποιούνται από το Τμήμα Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας & Εθελοντισμού του Δήμου είναι: Η Υλοποίηση βιωματικών εργαστηρίων διάρκειας 2,5 μηνών για εκπαιδευτικούς της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης που υπηρετούν στα δημοτικά σχολεία του Δήμου Λυκόβρυσης-Πεύκης και όμορων Δήμων. Επίσης, το Πρόγραμμα Πρόληψης της Νεανικής Παραβατικότητας ‘’It’s up to youth’’ σε συνεργασία του Δήμου Λυκόβρυσης- Πεύκης με την Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης & Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ). Ακόμη, πραγματοποιούνται ενημερωτικές δράσεις επαγγελματικού προσανατολισμού στο 2ο Γυμνάσιο Πεύκης και στο Γυμνάσιο Λυκόβρυσης, καθώς επίσης και υλοποίηση εργαστηρίων επαγγελματικού προσανατολισμού στο 1ο Λύκειο της Πεύκης.
Ξεχωρίζει, επίσης, η υλοποίηση ομάδων συμβουλευτικής και ψυχολογικής υποστήριξης ατόμων τρίτης ηλικίας από τον Νοέμβριο του 2024 έως σήμερα σε συνεργασία του Τμήματος Κοινωνικής Προστασίας, Παιδείας & Εθελοντισμού με τα ΚΑΠΗ του Δήμου, αλλά και το πρόγραμμα εκμάθησης ΚΑΡΠΑ στους μαθητές πρωτοβάθμιας & δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Δήμου σε συνεργασία του Δήμου Λυκόβρυσης- Πεύκης με την ανθρωπιστική Οργάνωση Kids Save Lives– Τα παιδιά σώζουν ζωές.
Δήμος Διονύσου
Διεύθυνση: Λεωφόρος Λίμνης Μαραθώνος 29 & Αθανασίου Διάκου Άγιος Στέφανος, 145 65
Τηλέφωνο: 2132139712, 210-8141243
Ωφελούμενοι: Ο συνολικός αριθμός των ωφελουμένων του Κ.Κ. από την αρχή της λειτουργίας του 2018 έως και σήμερα είναι 2.053 άτομα
Ο Δήμος Διονύσου, μέσω του Κέντρου Κοινότητας, υλοποιεί ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών δράσεων με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την υποστήριξη των δημοτών που βρίσκονται σε ανάγκη. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες του Κέντρου Κοινότητας που έχουν παραχθεί από το 2018 είναι 15.975.
Οι υπηρεσίες του Κέντρου κινούνται σε τρεις βασικούς άξονες: υποδοχή και υποστήριξη πολιτών, διασύνδεση με κοινωνικές δομές και φορείς, και παροχή υπηρεσιών που συμβάλλουν στην κοινωνική ένταξη και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Ο Δήμος Διονύσου βρίσκεται στο πλευρό των κοινωνικά ευπαθών ομάδων λειτουργώντας τις παρακάτω δομές: Δημοτικό Πολυϊατρείο, Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης, Κοινωνικό Παντοπωλείο, Κοινωνικό Φαρμακείο., Τράπεζα Χρόνου και Γραφείο Διαμεσολάβησης, Δημοτικό Σπουδαστήριο και το Πρόγραμμα “Βοήθεια στο Σπίτι”.
Δήμος Κηφισιάς, Νέας Ερυθραίας, Εκάλης
Διεύθυνση: ΔΗΛΗΓΙΑΝΝΗ 37 ΚΗΦΙΣΙΑ ΤΚ 14562
Τηλέφωνο: 2108019566, 21320072450-246
Ωφελούμενοι: 1.563 το 2024
Η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου Κηφισιάς, στο πλαίσιο της Διεύθυνσης Κοινωνικών Υπηρεσιών και του Τμήματος Κοινωνικού Σχεδιασμού, δραστηριοποιείται σε βασικούς τομείς κοινωνικής πολιτικής: παιδική προστασία, στήριξη οικογένειας, τρίτη ηλικία, άτομα με αναπηρίες και αστέγους.
Ενδεικτικά, το Κέντρο Κοινότητας εξυπηρέτησε το 2024 συνολικά 1.563 ωφελούμενους, προσφέροντας συμβουλευτική, ψυχοκοινωνική και εργασιακή στήριξη, υποστήριξη σε γυναίκες θύματα βίας, ομάδες εικαστικής έκφρασης και εκδηλώσεις με κοινωνικό περιεχόμενο.
Ο Δήμος συμμετέχει ενεργά στο πρόγραμμα της ΕΠΑΨΥ για την πρόληψη της παραβατικότητας ανηλίκων, ενώ ταυτόχρονα προωθεί νέες συνεργασίες μέσω μνημονίων συναντίληψης. Ανάμεσά τους: Με την ΕΠΑΨΥ για τη δημιουργία Κέντρου Ημέρας Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής, με την Breath Hellas για δράσεις ψυχικής ευεξίας με έμφαση στους νέους, με την Humanity Greece για την υποστήριξη ευάλωτων οικογενειών και έκτακτων κοινωνικών αναγκών, αλλά και με την Πανελλήνια Ένωση Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Νοητική Υστέρηση, για την ενίσχυση της φροντίδας των ΑμεΑ.
Δήμος Βριλησσίων
Διεύθυνση: ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ 62, ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ
Τηλέφωνο: 2132050537, 2132050519
Από τον Σεπτέμβριο του 2024 ξεκίνησε η λειτουργία του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης για παιδιά ηλικίας 5-12 ετών. Σκοπός του Κ.Δ.Α.Π. είναι η δημιουργική απασχόληση των παιδιών και η προαγωγή των δεξιοτήτων τους, με την εφαρμογή σύγχρονων παιδαγωγικών πρακτικών και οργανωμένων εξατομικευμένων και ομαδικών δραστηριοτήτων.
Η Σχολή Γονέων του Δήμου Βριλησσίων έρχεται να συνδράμει τους γονείς στο δύσκολο έργο τους και να τους βοηθήσει να κατανοήσουν τα προβλήματα και να δώσουν λύσεις. Λειτουργούν δύο ομάδες υπό τον συντονισμό διακεκριμένων επιστημόνων, η μια τις Δευτέρες 19:00-20:15 στο 6ο Δημοτικό (Πιερίων 16) και η δεύτερη τις Παρασκευές 19:00-21:00 στο Πάρκο «Μ. Θεοδωράκης» (Μπακογιάννη & Υμηττού).
Επίσης, το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών και Ατόμων με Αναπηρία (Κ.Δ.Α.Π ΑμεΑ.) του Δήμου, λειτουργεί από το 2000 προσφέροντας κοινωνικό έργο σε ευπαθείς ομάδες εστιάζοντας στην κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία.