Το σπίτι των ονείρων σας: Όσα πρέπει να ξέρετε πριν το «ναι» στο στεγαστικό

Η αγορά κατοικίας είναι η μεγαλύτερη επένδυση που οι περισσότεροι από εμάς θα κάνουμε ποτέ και δεν είναι μια απόφαση που πρέπει να λαμβάνεται ελαφρά τη καρδία.

Η ιδιοκατοίκηση προσφέρει ένα αίσθημα υπερηφάνειας, καθώς γνωρίζετε ότι σας ανήκει ένα ακίνητο και ότι με τον χρόνο χτίζετε ίδια κεφάλαια. Με το δικό σας σπίτι έχετε επίσης την ελευθερία να βάψετε τους τοίχους όπως θέλετε ή να σχεδιάσετε τη ντουλάπα ή την κουζίνα των ονείρων σας.

Ωστόσο, εκτός αν αγοράζετε το σπίτι με μετρητά, πρέπει να σκεφτείτε αν είστε έτοιμοι να δεσμευτείτε με ένα στεγαστικό δάνειο. Οι όροι των στεγαστικών δανείων συνήθως διαρκούν από 15 έως 30 χρόνια. Ο μέσος άνθρωπος μένει στο σπίτι του περίπου 13 χρόνια πριν το πουλήσει. Όταν είστε ιδιοκτήτης, δεν είναι τόσο εύκολο να τα μαζέψετε και να μετακομίσετε όποτε σας έρθει η διάθεση.

Αναρωτηθείτε αν είστε πρόθυμοι και σε θέση να ανταποκριθείτε στις δόσεις του δανείου, στα έξοδα συντήρησης και στις επισκευές του σπιτιού. Επιπλέον, θέστε στον εαυτό σας μερικά βασικά ερωτήματα για να αποφασίσετε αν η ιδιοκατοίκηση είναι κατάλληλη για εσάς:

• Γιατί είναι σημαντική για μένα η αγορά σπιτιού;

• Τι είδους σπίτι θέλω και μπορώ πραγματικά να το αντέξω οικονομικά αυτή τη στιγμή;

• Ποιες περιοχές σκέφτομαι και είμαι διατεθειμένος/η να ζήσω εκεί για μερικά χρόνια;

Να θυμάστε ότι είναι απολύτως εντάξει να αποφασίσετε πως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή ή ακόμη και ότι δεν θέλετε ποτέ να γίνετε ιδιοκτήτης. Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να αγοράσει σπίτι βάσει κάποιου χρονοδιαγράμματος — ή και καθόλου.

2. Μην παραλείψετε την προέγκριση

Η προέγκριση δείχνει ότι είστε σοβαροί αγοραστές και σας βοηθά να γνωρίζετε πόσο μπορείτε να αντέξετε οικονομικά. Όταν ξέρετε το πιθανό ποσό δανείου και έχετε μια γενική εικόνα του επιτοκίου και της διάρκειας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν υπολογιστή δόσεων για να εκτιμήσετε τη μηνιαία επιβάρυνση.

3. Διατηρήστε καλή πιστοληπτική εικόνα

Αυτή είναι μια κρίσιμη συμβουλή για αγοραστές πρώτης κατοικίας, γιατί το πιστωτικό σας προφίλ καθορίζει αν θα εγκριθείτε για δάνειο και με ποιο επιτόκιο. Πριν κάνετε αίτηση, ελέγξτε το πιστωτικό σας ιστορικό και από τους τρεις βασικούς οργανισμούς (μέσω του AnnualCreditReport.com).

Εντοπίστε τυχόν λάθη ή αρνητικές εγγραφές, αλλά δείτε και συνολικά τη βαθμολογία σας. Αν έχετε οφειλές που επιβαρύνουν το σκορ σας, σκεφτείτε να τις μειώσετε πρώτα.

Η βελτίωση του πιστωτικού σας προφίλ μπορεί να σας εξοικονομήσει χρήματα για πολλά χρόνια, αν σας επιτρέψει να εξασφαλίσετε χαμηλότερο επιτόκιο.

4. Αποταμιεύστε για την προκαταβολή

Η προκαταβολή είναι το ποσό που καταβάλλετε για την αγορά του σπιτιού, μειώνοντας το ποσό που θα χρειαστεί να δανειστείτε. Ορισμένα στεγαστικά δάνεια απαιτούν ελάχιστη προκαταβολή, όπως 3% ή 5% της τιμής αγοράς.

Μπορείτε να αρχίσετε να αποταμιεύετε μήνες ή και χρόνια πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία αγοράς. Παρακολουθήστε τα έξοδά σας, θέστε έναν μηνιαίο στόχο αποταμίευσης και ρυθμίστε αυτόματες μεταφορές για να διευκολύνετε τη διαδικασία.

Καθώς αποταμιεύετε, προσπαθήστε να κρατάτε αυτά τα χρήματα ξεχωριστά από το ταμείο έκτακτης ανάγκης. Στόχος είναι να έχετε αποθέματα για τρεις έως έξι μήνες εξόδων, ώστε να αντιμετωπίζετε τα απρόβλεπτα κόστη της ιδιοκατοίκησης.

Η εξόφληση του στεγαστικού δανείου γίνεται:

• Με δόσεις που πληρώνονται κάθε μήνα και οι οποίες περιλαμβάνουν την εξόφληση του τόκου και ενός μέρους του κεφαλαίου του δανείου.
• Με πρόωρη αποπληρωμή, δηλαδή εφάπαξ εξόφληση μέρους ή ολόκληρου του στεγαστικού δανείου.

Κάποιες τράπεζες δίνουν τη δυνατότητα στα νέα ζευγάρια έως 40 ετών μιας Περιόδου Χάριτος, όπου μπορούν να πληρώνουν μόνο τους τόκους του δανείου τους.

4. Κατανοήστε τις επιλογές δανείου

Υπάρχουν πολλοί τύποι στεγαστικών δανείων, οπότε είναι σημαντικό να επιλέξετε αυτόν που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες σας. Κάθε τύπος έχει το δικό του ανώτατο ποσό δανεισμού, καθώς και ελάχιστες απαιτήσεις για προκαταβολή και πιστωτική βαθμολογία.

Η επιλογή του σωστού επιτοκίου είναι η πιο κρίσιμη απόφαση κατά τη λήψη ενός στεγαστικού δανείου. Δείτε τις τρεις βασικές επιλογές και ποια ταιριάζει στο προφίλ σας:

Στεγαστικό Δάνειο Σταθερού Επιτοκίου

Η σιγουριά της σταθερής δόσης. Στα δάνεια αυτά, το επιτόκιο παραμένει αμετάβλητο για όλη τη διάρκεια (ή για μια συμφωνημένη περίοδο), διασφαλίζοντας ότι η μηνιαία δόση σας θα είναι πάντα η ίδια.

• Πλεονέκτημα: Απόλυτη προστασία από τις αυξήσεις των επιτοκίων στις διεθνείς αγορές. Ξέρετε ακριβώς τον οικογενειακό σας προγραμματισμό για τα επόμενα χρόνια.

• Μειονέκτημα: Συνήθως ξεκινά από ελαφρώς υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με το κυμαινόμενο.

Στεγαστικό Δάνειο Κυμαινόμενου Επιτοκίου

Ακολούθησε την αγορά. Εδώ το επιτόκιο μεταβάλλεται ανάλογα με τις διακυμάνσεις του Euribor (πλέον σε θετικό έδαφος), στο οποίο προστίθεται το περιθώριο κέρδους της τράπεζας (spread) και η νόμιμη εισφορά.

• Πλεονέκτημα: Επωφελείστε άμεσα από μια ενδεχόμενη πτώση των επιτοκίων στο μέλλον. Επιπλέον, προσφέρει τη δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης (μερικής ή ολικής) χωρίς καμία τραπεζική επιβάρυνση ή «πέναλτι».

• Μειονέκτημα: Ενέχει το ρίσκο της αύξησης της δόσης αν τα διεθνή επιτόκια ανέβουν.

Δάνειο Σταθερού Αρχικού Επιτοκίου (Μικτό)

Ο «χρυσός» συνδυασμός. Αποτελεί μια ενδιάμεση λύση όπου το δάνειο ξεκινά με ένα χαμηλό σταθερό επιτόκιο για τα πρώτα έτη (π.χ. 3, 5 ή 10 χρόνια) και στη συνέχεια μετατρέπεται αυτόματα σε κυμαινόμενο για το υπόλοιπο της διάρκειας.

• Γιατί να το επιλέξετε: Σας προσφέρει μια περίοδο «ηρεμίας» και χαμηλότερου κόστους στην αρχή της αποπληρωμής, δίνοντάς σας τη δυνατότητα να επιλέξετε εσείς τη διάρκεια της σταθερής περιόδου που σας εξυπηρετεί.