Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε το απόγευμα της Πέμπτης, υπό το θέμα «Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή», για τις πρόσφατες πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, μετά από αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Συμβούλιο ενημέρωσε η Βοηθός Γενική Γραμματέας Μάρθα Πόμπι, ενώ τοποθετήθηκαν και δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών. Το Ιράν συμμετείχε στη συνεδρίαση δυνάμει του Κανόνα 37.
Η κ. Πόμπι ανέφερε ότι οι κινητοποιήσεις, που διαρκούν σχεδόν τρεις εβδομάδες, έχουν εξελιχθεί σε πανεθνική αναταραχή με σημαντικές απώλειες ανθρώπινων ζωών. Όπως είπε, μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μιλούν για εκατοντάδες ή και χιλιάδες νεκρούς στο διάστημα 8-10 Ιανουαρίου, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι ο ΟΗΕ δεν μπορεί να επαληθεύσει τα στοιχεία. Μετέφερε παράλληλα τη θέση της ιρανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με την οποία τη βία προκαλούν «οργανωμένοι τρομοκράτες» και «ταραχοποιοί» που παρεισέφρησαν στις διαδηλώσεις.
ΟΗΕ: Ανησυχία για υπερβολική χρήση βίας και για συλλήψεις
Εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, η αξιωματούχος του ΟΗΕ εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την υπερβολική χρήση βίας και απηύθυνε έκκληση να αποτραπούν περαιτέρω απώλειες. Ζήτησε αποκατάσταση της πρόσβασης στην πληροφόρηση και αναφέρθηκε σε μαζικές συλλήψεις, με εκτιμήσεις άνω των 18.000 κρατουμένων, ζητώντας ανθρώπινη μεταχείριση, πρόσβαση των οικογενειών και άμεση παύση εκτελέσεων που συνδέονται με υποθέσεις διαδηλώσεων. Τόνισε ακόμη ότι όλοι οι θάνατοι πρέπει να διερευνηθούν άμεσα, ανεξάρτητα και διαφανώς.
Η ίδια προειδοποίησε και για κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης, λόγω δημοσίων δηλώσεων περί ενδεχόμενων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, επισημαίνοντας πως «η διπλωματία και ο διάλογος» αποτελούν τη μόνη βιώσιμη οδό, με αναφορά στις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ και την απαγόρευση απειλής ή χρήσης βίας.
Παρεμβάσεις ακτιβιστών: «Το Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο σκοτάδι»
Ο Άχμαντ Μπατέμπι, Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περιέγραψε τη δική του εμπειρία σύλληψης όταν ήταν φοιτητής, καταγγέλλοντας βασανιστήρια και εξαναγκασμό να «ομολογήσει» μπροστά στην κάμερα ότι ήταν αμειβόμενος πράκτορας των Ηνωμένων Πολιτειών. “Δεν το έκανα ποτέ αυτό, αλλά με βασάνισαν για να το πω. Είναι ακριβώς η ίδια κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο Ιράν”, ανέφερε.
Η Μασίχ Αλινετζάντ, Ιρανή δημοσιογράφος που εναντιώνεται στο ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, ζήτησε «πραγματική και συγκεκριμένη δράση» για να αποδοθεί δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι “εκατομμύρια αθώοι, άοπλοι Ιρανοί έχουν φιμωθεί” με σφαίρες, συλλήψεις, φυλακίσεις και πλήρη διακοπή επικοινωνιών. “Το Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο σκοτάδι”, σημείωσε.
Η Ελλάδα: «Καθολικά δικαιώματα» και ανάγκη ειρηνικής επίλυσης
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβυς Αγ. Μπαλτά, εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση της βίας εναντίον διαδηλωτών, την απώλεια ανθρώπινων ζωών –συμπεριλαμβανομένων παιδιών– και τις εκτεταμένες συλλήψεις, τις οποίες χαρακτήρισε απολύτως καταδικαστέες.
Τόνισε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το εγγενές δικαίωμα στη ζωή, η ελευθερία της έκφρασης και της συνάθροισης, είναι καθολικά και πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά, επαναλαμβάνοντας την προσήλωση της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και την ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης της κρίσης.
ΗΠΑ–Ιράν: Σκληρή ανταλλαγή κατηγοριών και προειδοποιήσεις
Οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι ο ιρανικός λαός διεκδικεί την ελευθερία του «όπως ποτέ άλλοτε» και ο Αμερικανός πρέσβης Μάικλ Γουόλτς δήλωσε ότι “Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι ΗΠΑ στέκονται στο πλευρό του γενναίου λαού του Ιράν”, ρίχνοντας την ευθύνη στο ιρανικό καθεστώς για την οικονομική δυστυχία. Αναφέρθηκε επίσης, μεταξύ άλλων, στην «παράνομη πορεία» προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, καθώς και σε επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων, υποστηρίζοντας ότι οι πληρεξούσιοι του Ιράν έχουν αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή επί δεκαετίες.
Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ιράν, πρέσβης Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, απέρριψε τις αμερικανικές αιτιάσεις, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «ψεύδη», «διαστρεβλώσεις» και «σκόπιμη παραπληροφόρηση», ισχυριζόμενος ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να συγκαλύψουν εμπλοκή τους στην κλιμάκωση της βίας. Τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει «ούτε κλιμάκωση ούτε αντιπαράθεση», προειδοποιώντας ωστόσο πως κάθε πράξη επιθετικότητας θα αντιμετωπιστεί με «αποφασιστική, αναλογική και νόμιμη απάντηση», επικαλούμενος το Άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.