Τη σημασία του διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις κοινές δηλώσεις του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας στην Άγκυρα.
Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε για τη θερμή υποδοχή και αναφέρθηκε στον συνολικό απολογισμό των διμερών σχέσεων των τελευταίων δύο και πλέον ετών, σημειώνοντας ότι από το 2023 οι επαφές των δύο χωρών εντάχθηκαν σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Όπως τόνισε, μέσα από αυτή τη διαδικασία αποκαταστάθηκε ένα σταθερό πλέγμα συναντήσεων και ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας προς όφελος των δύο λαών, με στόχο μια λειτουργική και αμοιβαία επωφελή σχέση στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Μεταναστευτικό, εμπόριο και πολιτική προστασία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες, είναι κρίσιμο να αποφεύγονται οι κρίσεις και οι εντάσεις, επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει προσανατολισμένη στον διάλογο με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό. Όπως είπε, η προσπάθεια αυτή έχει ήδη αποδώσει, καθώς έχουν αποφευχθεί εντάσεις που στο παρελθόν δοκίμασαν τις σχέσεις των δύο χωρών, ενώ έκανε αναφορά στον πρόσφατο γύρο πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας στην Αθήνα, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στο πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, το οποίο χαρακτήρισε επιτυχημένο, επισημαίνοντας ότι τον τελευταίο χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι ταξίδεψαν στα ελληνικά νησιά. Όπως ανέφερε, συμφωνήθηκε η Ελλάδα να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ανανέωση του προγράμματος.
Για το μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η συνεργασία των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα καλή, σημειώνοντας ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 60% μέσα στον τελευταίο χρόνο, ως αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των συνόρων και του βελτιωμένου συντονισμού. Υπογράμμισε επίσης ότι η καταπολέμηση των δικτύων διακινητών πρέπει να αποτελεί διαχρονικό στόχο, με αφορμή και το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον στόχο να φτάσει το διμερές εμπόριο τα 10 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα αναβαθμίζει τις υποδομές στους συνοριακούς σταθμούς στις Καστανιές και στους Κήπους, ενώ στάθηκε και στη σημασία της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας ως πιθανό μοντέλο ευρύτερης περιφερειακής συνεργασίας.
Θαλάσσιες ζώνες, Κυπριακό και μειονότητες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η πάγια ελληνική θέση είναι πως η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί τη μόνη διαφορά που θα μπορούσε να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, με βάση το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα το δίκαιο της θάλασσας, εκφράζοντας την ελπίδα να υπάρξουν συνθήκες προόδου προς αυτή την κατεύθυνση.
Για το Κυπριακό, σημείωσε ότι οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας για επανεκκίνηση ουσιαστικού διαλόγου στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αναφερόμενος στις μειονότητες, τόνισε ότι το καθεστώς τους καθορίζεται από τη Συνθήκη της Λοζάνης και ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, προσθέτοντας ότι οι Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με τους χριστιανούς συμπολίτες τους βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας, ενώ και η ελληνική μειονότητα στην Τουρκία εξακολουθεί να συμβάλλει στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι συζητήθηκαν και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και διεθνώς, σε μια περίοδο όπου, όπως είπε, οι εστίες έντασης πυκνώνουν, καθιστώντας πιο αναγκαία από ποτέ τη διπλωματία, τον διάλογο και τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.