ΜΑΤΑ: Ο «ΑΜΚΑ» των ακινήτων αλλάζει τις μεταβιβάσεις από το 2026

Ριζική αλλαγή στη διαχείριση και τις συναλλαγές ακινήτων φέρνει ο Μοναδικός Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ), ο οποίος τίθεται σε εφαρμογή εντός του 2026. Πρόκειται για έναν μόνιμο και μοναδικό αριθμό που θα συνοδεύει κάθε ακίνητο σε όλη τη διάρκεια ζωής του, λειτουργώντας αντίστοιχα με τον ΑΜΚΑ για τα φυσικά πρόσωπα και αλλάζοντας τον τρόπο καταγραφής, ελέγχου και μεταβίβασης της ακίνητης περιουσίας στη χώρα.

Ενιαίος ψηφιακός φάκελος για κάθε ιδιοκτησία

Ο ΜΑΤΑ εισάγεται με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου για κάθε ακίνητο, στον οποίο θα αποτυπώνονται όλες οι μεταβολές που το αφορούν: αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές, επιδοτήσεις, τακτοποιήσεις αυθαιρέτων, αλλαγές χρήσης και διοικητικές πράξεις.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς και τεχνικούς επιστήμονες, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην πολυδιάσπαση των στοιχείων που σήμερα τηρούνται σε διαφορετικά μητρώα και υπηρεσίες, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια κοινή, επικαιροποιημένη βάση δεδομένων για όλα τα ακίνητα.

Ποια δεδομένα θα διασυνδέονται

Στον ψηφιακό φάκελο κάθε ακινήτου θα διασυνδέονται στοιχεία από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ, την ΕΥΔΑΠ και τις ΔΕΥΑ, τους δήμους, τις πολεοδομίες, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, καθώς και δεδομένα από ασφαλιστικές εταιρείες και δικαστικές αρχές. Μέσω αυτής της διασύνδεσης, κάθε μεταβολή θα καταγράφεται αυτόματα και θα είναι άμεσα διαθέσιμη σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες

Οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να προετοιμαστούν εγκαίρως, ελέγχοντας την ορθότητα των στοιχείων τους. Βασικές προϋποθέσεις είναι η δήλωση ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο και η σωστή καταχώριση των ακινήτων στο έντυπο Ε9. Όπου υπάρχουν λάθη, μεταβολές ή τακτοποιήσεις αυθαιρέτων, απαιτούνται διορθώσεις, ενώ ακίνητα που δεν εντοπίζονται στο Κτηματολόγιο ή αφορούν δασικές εκτάσεις θα πρέπει να διαγράφονται.

Η τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών καθίσταται πλέον κρίσιμη, καθώς το νέο σύστημα θα διευκολύνει τον εντοπισμό τους μέσω εκτεταμένων διασταυρώσεων.

Απλούστερες συναλλαγές και λιγότερα πιστοποιητικά

Με την πλήρη ενεργοποίηση του ΜΑΤΑ, οι συναλλαγές ακινήτων αναμένεται να απλοποιηθούν σημαντικά. Για κάθε μεταβίβαση, αγοραπωλησία, γονική παροχή ή αίτηση επιδότησης θα απαιτείται ένας και μόνο αριθμός, περιορίζοντας δραστικά την ανάγκη για πλήθος πιστοποιητικών και βεβαιώσεων.

Παράλληλα, ενισχύεται ο έλεγχος για αδήλωτα τετραγωνικά και αυθαίρετες κατασκευές, ενώ μειώνονται τα λάθη που σήμερα προκαλούν καθυστερήσεις, πρόστιμα και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες.

Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα

Ο ΜΑΤΑ θα υποστηρίζεται από την ψηφιακή πλατφόρμα E-Registries, η οποία θα ενημερώνει αυτόματα όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε κάθε αλλαγή ιδιοκτησίας ή χρήσης. Για παράδειγμα, με την ανάρτηση ενός συμβολαίου στην πλατφόρμα myPROPERTY, θα ενημερώνονται αυτόματα οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης, καθώς και οι δήμοι, εξαλείφοντας τις διπλές καταγραφές και τις χρονοβόρες διαδικασίες.

Τα στοιχεία του ΜΑΤΑ θα προέρχονται, μεταξύ άλλων, από το Κτηματολόγιο, τα δικαστήρια, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τα μητρώα αγροτικών επιδοτήσεων. Μέσω ψηφιακού χάρτη και τεχνολογιών GIS, τα γεωμετρικά δεδομένα των ακινήτων θα συνδέονται με δασικούς χάρτες και στοιχεία αγροτικών ενισχύσεων, επιτρέποντας τον έλεγχο της πραγματικής χρήσης κάθε γεωτεμαχίου.

Νέο καθεστώς διαφάνειας και ελέγχου

Σύμφωνα με ειδικούς, η καθολική αυτή καταγραφή εγκαινιάζει ένα νέο καθεστώς διαφάνειας αλλά και αυξημένου ελέγχου στην ακίνητη περιουσία. Με τη χρήση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, θα καθίσταται δυνατός ο ταχύτερος εντοπισμός αυθαίρετων κατασκευών μέσω διασταύρωσης στοιχείων από πολεοδομίες και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, αλλάζοντας ουσιαστικά τους συσχετισμούς στον τομέα της πολεοδομικής νομιμότητας.