Μνήμες από το πιο σκοτεινό κεφάλαιο της Κατοχής ξύπνησε η δημοσιοποίηση φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944. Πρόκειται για υλικό που χαρακτηρίζεται μοναδικό ντοκουμέντο των ναζιστικών θηριωδιών στην Ελλάδα και το οποίο αποδίδεται στο προσωπικό άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα. Τις εικόνες έφερε στο φως η ομάδα του Facebook «Greece Archives of WWII».
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού. Παράλληλα, το πρωί της Δευτέρας οι φωτογραφίες «κατέβηκαν» από το ebay και η δημοπρασία φαίνεται να σταμάτησε. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία πριν την απόσυρση, η τιμή εκκίνησης για ορισμένες φωτογραφίες ξεκινούσε από 36,5 ευρώ, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, μετά από προσφορές ιδιωτών, είχε ξεπεράσει τις 2.000 ευρώ.
Οι πρώτες αναφορές για ταυτοποιήσεις θυμάτων
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν αναφορές για πρώτη ταυτοποίηση ενός από τους 200 εκτελεσμένους. Πρόκειται για τον άνδρα με το λευκό πουκάμισο, ο οποίος σύμφωνα με αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα ήταν ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα. Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909, εργαζόταν στην Ανώνυμη Εταιρεία Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. Συνελήφθη στις 6 Αυγούστου 1941 από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, μεταφέρθηκε στο Ναύπλιο και στη Λάρισα και τελικά οδηγήθηκε στην εκτέλεση στην Καισαριανή. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η οικογενειακή τραγωδία συνεχίστηκε όταν η μητέρα του πέθανε από εγκεφαλικό σαράντα ημέρες μετά, ενώ ο αδελφός του Δημήτρης Παπαδήμας, που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε επίσης διωχθεί και εξοριστεί στη Μακρόνησο.
Σε άλλη φωτογραφία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που μοιάζει να χαμογελά. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, πρόκειται για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, εργαζόμενο σε μικρή βιοτεχνία στη Λαμία, ο οποίος συνελήφθη από Έλληνες συνεργάτες των κατακτητών, κρατήθηκε στις φυλακές Λαμίας και στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου πριν εκτελεστεί. Τα αδέλφια του είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και σχέσεις με το ΚΚΕ.
Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, που αποτυπώνουν μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές της ναζιστικής Κατοχής, πυροδότησε και πολιτικές αντιδράσεις. Ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αγοράς του υλικού από το Ίδρυμα της Βουλής ως φόρος τιμής στην Αντίσταση και ως ιστορικό τεκμήριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νικήτας Κακλαμάνης φέρεται να απάντησε ότι το Ίδρυμα δεν διαθέτει σχετικό προϋπολογισμό, ωστόσο η Βουλή μπορεί να καλύψει ενδεχόμενη δαπάνη. Το θέμα αναμένεται να τεθεί στη Διάσκεψη των Προέδρων, ώστε να δοθεί εξουσιοδότηση για έρευνα της αυθεντικότητας του αρχείου, συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης προσώπων, και για συζήτηση της τιμής αγοράς, με κυβερνητικές πηγές να εμφανίζονται θετικές.
Παράλληλα, ο Παύλος Πολάκης πρότεινε να εξεταστεί η απόκτηση του αρχείου από κοινού από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ. Το ενδεχόμενο οι φωτογραφίες να καταλήξουν σε ιδιωτικές συλλογές εκτός Ελλάδας εντείνει την ανησυχία, καθώς τότε θα καταστεί εξαιρετικά δύσκολη η απόκτησή τους από το ελληνικό κράτος. Ωστόσο, η υπόθεση περιπλέκεται από το γεγονός ότι ο Βέλγος που είχε αναρτήσει τη δημοπρασία φαίνεται να απέσυρε το υλικό ή να διέκοψε τη διαδικασία, αφήνοντας ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για την τύχη και την αυθεντικότητά του.