Η διεθνής διπλωματία εισέρχεται σε νέα κρίσιμη φάση, καθώς ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς βρίσκεται καθ’ οδόν προς το Πακιστάν για συνομιλίες με ιρανική αντιπροσωπεία, με στόχο την αναζήτηση πολιτικής διεξόδου στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, έπειτα από έξι εβδομάδες συγκρούσεων. Οι επαφές αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ, υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, σε μια χρονική συγκυρία όπου η αμοιβαία καχυποψία παραμένει κυρίαρχη.
Ο Τζέι Ντι Βανς αναχώρησε από την Ουάσινγκτον και αναμένεται να ηγηθεί της αμερικανικής αποστολής, έχοντας στο πλευρό του τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ. Από ιρανικής πλευράς, στο Πακιστάν έφθασε ήδη ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επικεφαλής μεγάλης αποστολής άνω των 70 ατόμων.
Δηλώσεις με προειδοποιήσεις πριν από τις συνομιλίες
Λίγο πριν από την έναρξη των επαφών, και οι δύο πλευρές φρόντισαν να στείλουν αυστηρά μηνύματα. Ο Γαλιμπάφ, κατά την άφιξή του στο Ισλαμαμπάντ, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη προσέρχεται με “καλές προθέσεις”, αλλά χωρίς εμπιστοσύνη, θυμίζοντας ότι προηγούμενοι γύροι διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ κατέληξαν, όπως είπε, σε αποτυχίες και αθετημένες υποσχέσεις.
Από την πλευρά του, ο Τζέι Ντι Βανς προειδοποίησε το Ιράν να μην επιχειρήσει “παιχνίδια” με την Ουάσινγκτον, ξεκαθαρίζοντας ότι η αμερικανική ομάδα δεν θα εμφανιστεί ανεκτική σε ενδεχόμενους ελιγμούς. Την ίδια ώρα, πάντως, εμφανίστηκε διατεθειμένος να επιδιώξει θετική έκβαση στις διαπραγματεύσεις.
Κομβικό ρόλο στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης επιχειρεί να διαδραματίσει ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή. Σε διάγγελμά του, τόνισε ότι ηγέτες των δύο χωρών θα βρεθούν στο Ισλαμαμπάντ με στόχο να τεθούν οι βάσεις για την εδραίωση της ειρήνης.
Αμφιβολίες στο Ιράν και διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι διαπραγματεύσεις αντιμετωπίζονται με έντονο σκεπτικισμό. Η πολύωρη διακοπή πρόσβασης στο διαδίκτυο, που σύμφωνα με τις πληροφορίες διαρκεί πάνω από 1.000 ώρες, επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα αβεβαιότητας.
Κάτοικοι της χώρας εκφράζουν αμφιβολίες για τις προθέσεις της αμερικανικής πλευράς, θεωρώντας ότι οι κινήσεις της Ουάσινγκτον είναι αντιφατικές και δύσκολα μπορούν να στηρίξουν μια σταθερή ειρηνευτική προοπτική. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει το ευρύτερο έλλειμμα εμπιστοσύνης που συνοδεύει τη νέα προσπάθεια διαλόγου.
Παράλληλο διπλωματικό μέτωπο για Λίβανο και Ισραήλ
Την ίδια στιγμή, νέα διπλωματική πρωτοβουλία καταγράφεται και στο μέτωπο Λιβάνου – Ισραήλ. Η λιβανική προεδρία ανακοίνωσε ότι την Τρίτη 14 Απριλίου προγραμματίζεται στην Ουάσινγκτον συνάντηση αντιπροσωπειών των δύο χωρών, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, με αντικείμενο την πιθανή κήρυξη ανακωχής και τον καθορισμό ημερομηνίας για την έναρξη διαπραγματεύσεων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την εντολή του Μπενιαμίν Νετανιάχου να διερευνηθεί το ενδεχόμενο απευθείας διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ωστόσο, η ισραηλινή κυβέρνηση ξεκαθάρισε άμεσα ότι δεν προτίθεται να συζητήσει με τη Χεζμπολά, την οποία χαρακτηρίζει τρομοκρατική οργάνωση.
Βαρύς απολογισμός θυμάτων στον Λίβανο
Ενώ καταγράφεται αυτή η διπλωματική κινητικότητα, η κατάσταση επί του πεδίου παραμένει δραματική. Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί της Τετάρτης προκάλεσαν τουλάχιστον 357 θανάτους και 1.223 τραυματισμούς, με τις έρευνες στα συντρίμμια να συνεχίζονται και τις αρχές να κάνουν λόγο για ανθρώπινα λείψανα που θα χρειαστούν εξετάσεις DNA για να ταυτοποιηθούν.
Ιδιαίτερα βαρύ ήταν και το πλήγμα στη Ναμπάτια, στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου σκοτώθηκαν 13 μέλη των λιβανικών δυνάμεων ασφαλείας ύστερα από νέο ισραηλινό βομβαρδισμό σε συγκρότημα δημόσιας διοίκησης.
Συνολικά, από τις αρχές Μαρτίου, όταν ο πόλεμος επεκτάθηκε στον Λίβανο, οι νεκροί έχουν φθάσει τους 1.953 και οι τραυματίες ξεπερνούν τους 6.300, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις.
Ισραηλινές ανακοινώσεις και αντίδραση της Χεζμπολά
Ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι έχει καταστρέψει περισσότερες από 4.300 υποδομές της Χεζμπολά και ότι έχει σκοτώσει πάνω από 1.400 μαχητές του κινήματος. Ειδικά για τους πρόσφατους βομβαρδισμούς, υποστήριξε ότι εξουδετέρωσε περισσότερα από 180 μέλη της οργάνωσης.
Η Χεζμπολά, από την άλλη, δεν έχει ανακοινώσει επισήμως τις απώλειές της, ωστόσο ο ηγέτης της Ναΐμ Κάσεμ ζήτησε από τη λιβανική κυβέρνηση να σταματήσει, όπως είπε, τις υποχωρήσεις έναντι του Ισραήλ ενόψει των συνομιλιών.
Σε αντίποινα για τα ισραηλινά πλήγματα, η οργάνωση ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους εναντίον της ναυτικής βάσης Ασντότ και ρουκέτες προς στόχους στο βόρειο Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός έκανε λόγο για περίπου τριάντα περιστατικά εκτοξεύσεων από τον Λίβανο, αναφέροντας μόνο υλικές ζημιές.
Φόβοι για νέα κλιμάκωση στη Βηρυτό
Παρά τη συζήτηση για πιθανή ανακωχή, η ένταση παραμένει υψηλή. Το Ισραήλ εξέδωσε νέα διαταγή εσπευσμένης απομάκρυνσης κατοίκων από μεγάλες περιοχές της νότιας Βηρυτού, προειδοποιώντας για επικείμενους βομβαρδισμούς. Η ζώνη που τέθηκε στο στόχαστρο περιλαμβάνει το νότιο τμήμα της πρωτεύουσας, δύο νοσοκομεία και τον δρόμο που οδηγεί στο αεροδρόμιο.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζήτησε από το Ισραήλ να ακυρώσει τη διαταγή και να διασφαλίσει την προστασία των υγειονομικών δομών, του προσωπικού, των ασθενών και των αμάχων.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, βρίσκεται σε εξέλιξη πίεση προς το Ισραήλ από ευρωπαϊκές χώρες, κράτη του Κόλπου και την Αίγυπτο, ώστε να αποφευχθεί νέα μεγάλη κλιμάκωση στη Βηρυτό μετά τη “Μαύρη Τετάρτη”.