ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ: Τα μυστικά για έκπτωση φόρου

Αντώνης Κατωπόδης

Νέο τοπίο στην αγορά ακινήτων επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση, με κίνητρα για ανακαίνιση σε χιλιάδες ιδιοκτήτες σε μια ιδιαιτέρως κρίσιμη συγκυρία για το στεγαστικό.

Κοινό μυστικό είναι άλλωστε ότι η χώρα βιώνει ένα δύσκολο περιβάλλον στο οποίο κυριαρχούν αυξημένες τιμές στα ενοίκια, την αγορά κατοικιών, αλλά και με το κόστος των υλικών.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, το υπουργείο Οικονομικών επεκτείνει για ακόμη ένα έτος το κίνητρο της φορολογικής έκπτωσης για ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις.

Η απόφαση αυτή έχει ως στόχο την οικονομική ανακούφιση των πολιτών, αλλά και την ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας του οικιακού κτιριακού αποθέματος της χώρας.

Στο πλαίσιο αυτό, όσοι φορολογούμενοι πραγματοποιήσουν εργασίες ανακαίνισης ή ενεργειακής αναβάθμισης το 2026, θα έχουν σημαντικά οφέλη για την τσέπη τους.

Προϋπόθεση είναι να εξοφλήσουν τις δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, ώστε να εξασφαλίσουν μείωση φόρου έως και 16.000 ευρώ, η οποία θα κατανέμεται ισόποσα σε πέντε έτη, μέχρι και το 2031.

Η φιλοσοφία του μέτρου

Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών τονίζουν ότι η απόφαση για την παράταση του μέτρου έχει συγκεκριμένη φιλοσοφία και στόχευση, καθώς η στεγαστική κρίση αποτελεί κυρίαρχο πρόβλημα της κοινωνίας.

Όπως εξηγούν, μέσω του συγκεκριμένου μέτρου παρατείνεται η ισχύουσα φορολογική ελάφρυνση για να ενθαρρύνει εργασίες ενεργειακής, λειτουργικής ή αισθητικής αναβάθμισης κατοικιών.

Η έκπτωση προβλέπει μέγιστη ετήσια μείωση φόρου 3.200 ευρώ για πέντε συνεχόμενα έτη.

Αυτό σημαίνει πως οι φορολογούμενοι που προχωρούν σε παρεμβάσεις αξίας 16.000 ευρώ εξασφαλίζουν ισόποση συνολική μείωση φόρου.

Από το ποσό αυτό, το ένα τρίτο μπορεί να αφορά αγορά υλικών (όπως κουφώματα, μονώσεις, σωλήνες, χρώματα), ενώ τα υπόλοιπα καλύπτουν υπηρεσίες (τεχνίτες, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ελαιοχρωματιστές κ.ά.).

Η παράταση του μέτρου έως το 2026 έχει διπλό στόχο:

– Την τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας, ενός κλάδου που είχε υποστεί μακροχρόνια ύφεση την προηγούμενη δεκαετία.

-Τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών, συμβάλλοντας στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, του κόστους διαβίωσης και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Υπολογισμός έκπτωσης

Η έκπτωση φόρου συνδέεται άμεσα με το ύψος της δαπάνης που πραγματοποιείται και κατανέμεται σε πέντε ίσα μέρη, δίνοντας ένα πολύ σημαντικό κίνητρο σε ιδιοκτήτες ακινήτων.

Ειδικότερα, για δαπάνη 16.000 ευρώ, η συνολική έκπτωση ανέρχεται σε 16.000 ευρώ – δηλαδή 3.200 ευρώ ανά έτος από το εκκαθαριστικό του 2027 έως και του 2031.

Επίσης:

-για δαπάνη 20.000 ευρώ, το όφελος παραμένει στο ανώτατο όριο των 16.000 ευρώ,

–για δαπάνη 15.000 ευρώ, η ετήσια μείωση φόρου είναι 3.000 ευρώ, δηλαδή συνολικά 15.000 ευρώ σε πέντε χρόνια,

-για δαπάνη 12.000 ευρώ, η έκπτωση είναι 2.400 ευρώ τον χρόνο, συνολικά 12.000 ευρώ,

-για δαπάνη 10.000 ευρώ, η ετήσια έκπτωση είναι 2.000 ευρώ – αν ο φόρος ανέρχεται σε 3.000 ευρώ, ο ιδιοκτήτης πληρώνει μόνο 1.000 ευρώ,

-για δαπάνες 8.000 ευρώ, η έκπτωση φόρου είναι 1.600 ευρώ ετησίως,

-για δαπάνες 5.000 ευρώ, η έκπτωση φτάνει τα 1.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ για 3.000 ευρώ διαμορφώνεται στα 600 ευρώ ετησίως.

Η λογική του μέτρου είναι απόλυτα αναλογική, κάτι που σημαίνει ότι ο φορολογούμενος επιβραβεύεται όσο αυξάνει τη δαπάνη, με ανώτατο πλαφόν τα 16.000 ευρώ συνολικής ελάφρυνσης.

Φάσμα εργασιών

Η ρύθμιση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργασιών που στοχεύουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, της λειτουργικότητας και της αισθητικής ενός ακινήτου.

Με τον τρόπο αυτό, ο ιδιοκτήτης έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε ανακαίνιση εξασφαλίζοντας έκπτωση στον φόρο και δημιουργώντας υπεραξία στο ακίνητό του.

Οι ενεργειακές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

• Θερμομόνωση τοίχων, οροφής και δαπέδων,
• αντικατάσταση κουφωμάτων και υαλοπινάκων με ενεργειακής απόδοσης,
• εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων, αντλιών θερμότητας ή νέων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης,
• τοποθέτηση συστημάτων ζεστού νερού χρήσης από ανανεώσιμες πηγές ή μονάδων αποθήκευσης ενέργειας,
• εγκατάσταση αυτοματισμών, μηχανικού αερισμού ή έξυπνων συστημάτων ελέγχου κατανάλωσης,
• αναβάθμιση φωτισμού σε κοινόχρηστους χώρους με ενεργειακά αποδοτικά συστήματα.

Οι λειτουργικές και αισθητικές εργασίες αφορούν σε:

• υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις ή αντικατάσταση παλαιών συστημάτων,
• συντήρηση ή επισκευή στέγης, τοιχοποιίας και εξωτερικών χρωματισμών,
• τοποθέτηση συστημάτων σκίασης, τεντών ή περσίδων,
• αναβάθμιση ή εγκατάσταση ανελκυστήρα,
• δημιουργία σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
• επισκευή ή αντικατάσταση δαπέδων και λοιπών εσωτερικών παρεμβάσεων.

Υλικά

Αναγνωρίζονται επίσης οι δαπάνες για τα υλικά που χρησιμοποιούνται στις παραπάνω εργασίες, όπως:

• Υλικά θερμομόνωσης, κουφώματα, ενεργειακοί υαλοπίνακες, εξαρτήματα θέρμανσης/ψύξης,
• φωτοβολταϊκά πάνελ, μπαταρίες, καλώδια, σωλήνες, βαφές,
• υλικά ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων,
• υλικά τοιχοποιίας, στέγης, εξοπλισμός σκίασης και δαπέδων.

Προϋποθέσεις για έκπτωση

Για να αναγνωριστεί η δαπάνη και να υπολογιστεί η έκπτωση, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η ηλεκτρονική πληρωμή, ο αποκλεισμός από άλλα προγράμματα και η μη επαγγελματική χρήση:

Ειδικότερα:

1. Ηλεκτρονική πληρωμή και παραστατικά: Οι δαπάνες πρέπει να έχουν εξοφληθεί ηλεκτρονικά (με κάρτα, e-banking ή τραπεζική μεταφορά). Κάθε παραστατικό οφείλει να περιλαμβάνει την υπηρεσία που παρασχέθηκε, την αξία, τον ΑΦΜ του επαγγελματία και τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ).
2. Αποκλεισμός από άλλα προγράμματα: Το ακίνητο δεν πρέπει να είναι ενταγμένο σε δράσεις όπως τα προγράμματα «Εξοικονομώ» ή «Ανακαινίζω», ώστε να αποτραπεί η διπλή επιδότηση.
3. Μη επαγγελματική χρήση: Οι δαπάνες δεν πρέπει να έχουν εκπέσει από επαγγελματικά έσοδα. Το μέτρο αφορά αποκλειστικά ιδιωτικές κατοικίες.
4. Συνιδιοκτησία: Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, η έκπτωση υπολογίζεται αναλογικά με το ποσοστό κυριότητας κάθε συνιδιοκτήτη.
5. Κοινόχρηστοι χώροι: Εάν οι εργασίες πραγματοποιούνται σε κοινόχρηστους χώρους, η εξόφληση γίνεται μέσω του διαχειριστή, και η έκπτωση κατανέμεται στους ιδιοκτήτες με βάση τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας, βεβαιωμένα με σχετική απόδειξη.

Παραδείγματα

Για να γίνει πιο κατανοητή η εφαρμογή του μέτρου, ακολουθούν μερικά ενδεικτικά παραδείγματα

Αν κάποιος δαπανήσει 16.000 ευρώ, θα έχει συνολική έκπτωση φόρου 16.000 ευρώ, επιμερισμένη σε 3.200 ευρώ ανά έτος για πέντε χρόνια.

Αν η δαπάνη είναι 20.000 ευρώ, η μέγιστη έκπτωση παραμένει 16.000 ευρώ.

Αν η δαπάνη είναι 10.000 ευρώ, η ετήσια έκπτωση θα είναι 2.000 ευρώ.

Αν κάποιος δαπανήσει 5.000 ευρώ, το όφελος θα είναι 1.000 ευρώ τον χρόνο,

Α κάποιος δαπανήσει 3.000 ευρώ θα λάβει έκπτωση 600 ευρώ ετησίως.

Η απλότητα του τρόπου υπολογισμού καθιστά το μέτρο προσβάσιμο και κατανοητό σε όλους, χωρίς σύνθετες διαδικασίες ή επιπλέον αιτήσεις.

Τα οφέλη

Η παράταση της ρύθμισης έως το 2026 δίνει στους ιδιοκτήτες πολύτιμο χρόνο να σχεδιάσουν ανακαινίσεις ή ενεργειακές παρεμβάσεις με σαφές και μετρήσιμο όφελος.

Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι οι παρεμβάσεις αυτές οδηγούν, σε μείωση του ενεργειακού κόστους και του λογαριασμού ρεύματος ή θέρμανσης.

Στα οφέλη συγκαταλέγονται επίσης:

-η αύξηση της εμπορικής αξίας του ακινήτου, είτε πρόκειται για πώληση είτε για ενοικίαση,

-η βελτίωση της ποιότητας ζωής, χάρη στη θερμική και ακουστική άνεση και στην αισθητική αναβάθμιση,

-η περιβαλλοντικό όφελος, καθώς μειώνεται το αποτύπωμα άνθρακα των κατοικιών.

Πρακτικός οδηγός

Για όσους σχεδιάζουν να επωφεληθούν από τη φορολογική έκπτωση, τα παρακάτω βήματα είναι κρίσιμα:

1. Σχεδιασμός δαπανών: Εκτιμήστε ποιες εργασίες είναι απαραίτητες και υπολογίστε το κόστος. Αν το συνολικό ποσό προσεγγίζει τα 16.000 ευρώ, αξιοποιείτε στο μέγιστο το όφελος.
2. Επιλογή συνεργείων και προμηθευτών: Προτιμήστε πιστοποιημένους επαγγελματίες με νόμιμα παραστατικά. Ζητήστε αναλυτική προσφορά που να διαχωρίζει υλικά και εργασίες.
3. Ηλεκτρονική πληρωμή: Πληρώστε μόνο μέσω τραπεζικών καναλιών (κάρτα, e-banking, κατάθεση). Οι πληρωμές με μετρητά δεν αναγνωρίζονται.
4. Συγκέντρωση παραστατικών: Κρατήστε όλα τα τιμολόγια και αποδείξεις όπου να φαίνονται: η περιγραφή της υπηρεσίας, το ποσό, ο ΑΦΜ και ο ΑΤΑΚ του ακινήτου.
5. Δήλωση στην Εφορία: Οι δαπάνες δηλώνονται στο ετήσιο έντυπο Ε1, στη σχετική ενότητα των εκπτώσεων φόρου. Εκεί καταχωρίζεται το συνολικό ποσό, και η εφορία υπολογίζει αυτόματα την ετήσια μείωση.
6. Έλεγχος συμμόρφωσης: Αν το ακίνητο είναι σε συνιδιοκτησία ή σε πολυκατοικία, χρειάζεται απόδειξη επιμερισμού από τον διαχειριστή ή συμφωνία μεταξύ των ιδιοκτητών.
7. Αξιολόγηση κόστους – οφέλους: Αν η κατοικία είναι παλαιά, μια ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να μειώσει την κατανάλωση έως και 40%. Η εξοικονόμηση ενέργειας, μαζί με τη φοροελάφρυνση, συνθέτει ένα διπλό οικονομικό όφελος που κάνει την επένδυση ιδιαίτερα συμφέρουσα.

Τα SOS

Oι ενδιαφερόμενοι, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι δαπάνες πρέπει να γίνουν μέσα στο 2026 για να κατοχυρωθεί το δικαίωμα έκπτωσης.

Επίσης, δεν επιτρέπεται διπλή επιδότηση μέσω άλλου προγράμματος, ενώ εάν ο ετήσιος φόρος είναι μικρότερος από την ετήσια έκπτωση, η διαφορά δεν μεταφέρεται σε επόμενο έτος.

Επίσης στην περίπτωση μεταβίβασης ή πώλησης του ακινήτου, η έκπτωση παραμένει στον αρχικό δικαιούχο, εφόσον αυτός έκανε τη δαπάνη.

Στοχευμένη παρέμβαση

Κυβερνητικά στελέχη τονίζουν ότι η παράταση της φορολογικής έκπτωσης έως το 2026, αποτελεί στοχευμένη παρέμβαση που εξυπηρετεί οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.

Όπως εξηγούν το μέτρο ενισχύει την οικοδομική δραστηριότητα και τη ζήτηση για τεχνικά επαγγέλματα, ενθαρρύνει τη βιώσιμη διαχείριση ενέργειας και μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των κατοικιών.

Σε κάθε περίπτωση, το μέτρο ανακουφίζει τους πολίτες από φορολογικά βάρη και ενισχύει την αξία της ακίνητης περιουσίας τους, σε μια ιδιαιτέρως κρίσιμη για τη χώρα συγκυρία.

Κοινό μυστικό είναι άλλωστε ότι η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια πιέζουν τα νοικοκυριά και η δυνατότητα φορολογικής ελάφρυνσης αποτελεί εργαλείο στήριξης για την κοινωνία.

Η παράταση του μέτρου και η ισχύς του έως το 2031 δημιουργούν τις συνθήκες ώστε οι ιδιοκτήτες να αναβαθμίσουν τις κατοικίες τους και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους, με κίνητρο τη μείωση της φορολογίας.