Η προφύλαξη από τον ήλιο
ξεκινάει από τη βρεφική ηλικία
Όσο απαραίτητος είναι ο ήλιος για τη ζωή μας τόσο βλαβερός μπορεί να είναι για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Ο ήλιος εκπέμπει ένα ευρύ φάσμα ακτίνων. Όσο πιο μικρού μήκους κύματος είναι η ακτίνα του ήλιου, τόσο πιο επικίνδυνη είναι. Ευτυχώς οι ιδιαίτερα μικρού μήκους ακτίνες, όπως είναι οι ακτίνες Χ, φιλτράρονται στην ατμόσφαιρα και δε φτάνουν στη γη. Από τις μικρού μήκους κύματος, φθάνουν στη γη οι υπεριώδεις ακτίνες UVA και UVB.
Τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε σημαντικά η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία που φθάνει στη γη. Η αύξηση οφείλεται στη μείωση της στοιβάδας του ολικού όζοντος στη στρατόσφαιρα, η οποία απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία (τρύπα του όζοντος). Η υπέρμετρη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία προκαλεί στο δέρμα παρενέργειες. Οι ακτίνες UVB μπορεί να προκαλέσουν άμεσα έγκαυμα και απώτερα καρκίνο του δέρματος, ενώ οι ακτίνες UVA πρόωρη γήρανση του δέρματος και επίσης πρόκληση καρκίνου (επιθηλιώματα και μελάνωμα).
Τα επιθηλιώματα αποτελούν καλοήθεις όγκους, ενώ το μελάνωμα είναι μια από τις χειρότερες μορφές καρκίνου στον άνθρωπο. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η εμφάνιση μελανώματος σχετίζεται με τον αριθμό των ηλιακών εγκαυμάτων που έχει υποστεί κάποιος στην παιδική του ηλικία. Επομένως η ηλιοπροφύλαξη πρέπει να αρχίζει από τη βρεφική ηλικία και να περιλαμβάνει:
• Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο μεταξύ 11 π.μ. – 3 μ.μ. που η υπεριώδης ακτινοβολία είναι εντονότερη.
• Κατάλληλη ενδυμασία (καπέλο, ανοιχτόχρωμες μπλούζες, γυαλιά ηλίου)
• Χρήση αντηλιακών φίλτρων κατά την έκθεση στον ήλιο.
Τονίζεται ότι είναι περισσότερο επιρρεπή στην ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος και χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή:
1.τα ανοιχτόχρωμα άτομα που καίγονται εύκολα και μαυρίζουν δύσκολα.
2.αυτά που έχουν πολλές μαύρες ελιές στο δέρμα τους.
3.αυτά που έχουν στενό συγγενή με μελάνωμα.
Η σκιά δεν προφυλάσσει πάντα από τον ήλιο, δεδομένου ότι σε ορισμένες επιφάνειες η ακτινοβολία του ήλιου αντανακλάται, π.χ. στην άμμο αντανακλάται σε ποσοστό 17 –25 %. Έτσι το μωρό που βρίσκεται κάτω από μια ομπρέλα στη θάλασσα παίρνει μέχρι και το 25% της ηλιακής ακτινοβολίας που εκπέμπεται. Τα ελαφριά ρούχα χαλαρής ύφανσης, ιδιαίτερα όταν είναι βρεγμένα, παρέχουν μόνο μερική προστασία. Τα αντηλιακά φίλτρα να έχουν δείκτη προστασίας τουλάχιστον 15. Η επάλειψη πρέπει να γίνεται μισή ώρα πριν από την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και να επαναλαμβάνεται κάθε 2 –3 ώρες. Σημειώνεται ότι τα αντηλιακά φίλτρα δεν συνιστώνται πριν από την ηλικία των έξι μηνών. Έκθεση στον ήλιο δε σημαίνει βέβαια μόνο θάλασσα και παραλία, αλλά περιλαμβάνει οποιαδήποτε δραστηριότητα του παιδιού σε ακάλυπτο χώρο. Εξ’ άλλου όσο μεγαλύτερο είναι το υψόμετρο που βρισκόμαστε, τόσο εντονότερη είναι η ηλιακή ακτινοβολία που δέχεται ο οργανισμός. Εκτός από το δέρμα η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες και στα μάτια (έγκαυμα κερατοειδούς, καταρράκτη, καρκίνο στα βλέφαρα και της επιπεφυκότες). Επομένως στα μέτρα ηλιοπροφύλαξης περιλαμβάνεται και η χρήση γυαλιών ηλίου κατάλληλων να απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία.
ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Γιώργος Οικονομίδης
Ιατρός – παιδίατρος
Μέλος της επιτροπής φαρμακοεπαγρύπνησης του ΕΟΦ