-
Ψηφιακό κράτος σε εξέλιξη
Ο υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου σε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη στον Χ-τύπο, μας μιλά για την οδική ασφάλεια και την προστασία των παιδιών, μέχρι τη στήριξη των αγροτών και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των Δήμων, καθώς, όπως τονίζει, η τεχνολογία περνά από τα λόγια στην πράξη και αλλάζει την καθημερινότητα.
Συνέντευξη στον Αντώνη Κατωπόδη
Με την πρόληψη, τη διαφάνεια και την ανθρώπινη ζωή, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που αγγίζουν κρίσιμους τομείς της κοινωνίας, από τις κάμερες οδικής ασφάλειας και την προστασία των ανηλίκων έως την ιχνηλασιμότητα των αγροτικών προϊόντων, τις «έξυπνες πόλεις» και τα μεγάλα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, σηματοδοτώντας μια νέα φάση ψηφιακής ωρίμανσης για τη χώρα.
Ποιος είναι ο στόχος της ανάπτυξης του δικτύου καμερών ελέγχου παραβάσεων για την οδική ασφάλεια και πώς θα λειτουργεί το σύστημα επιβολής προστίμων;
Ο στόχος μας είναι ένας και είναι αδιαπραγμάτευτος: η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Δεν μπορούμε να συμβιβαζόμαστε με το γεγονός ότι χιλιάδες συμπολίτες μας κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα. Σε συνεργασία με τα Υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη, υλοποιούμε μια κρίσιμη μεταρρύθμιση για την ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, που στον πυρήνα της έχει την πρόληψη και την αλλαγή νοοτροπίας στην οδήγηση, ώστε οι κανόνες να τηρούνται επειδή το πιστεύουμε και όχι επειδή φοβόμαστε το πρόστιμο.
Οι κάμερες και το νέο πληροφοριακό σύστημα αποτελούν τα δύο σκέλη αυτής της μεταρρύθμισης. Ξεκινήσαμε πιλοτικά από την Αττική, τοποθετώντας οκτώ κάμερες σε σημεία όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος. Και ήδη, από τις πρώτες κιόλας μέρες, καταγράφονται χιλιάδες επικίνδυνες παραβάσεις. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα πόσο αναγκαία ήταν αυτή η παρέμβαση. Οι κάμερες είναι εμφανείς, λειτουργούν με ξεκάθαρους κανόνες και καταγράφουν σοβαρές παραβάσεις, όπως η υπερβολική ταχύτητα, το κόκκινο φανάρι, η χρήση κινητού στο τιμόνι ή η μη χρήση ζώνης και κράνους. Το δίκτυο καμερών θα επεκταθεί με 2.000 κάμερες σε σταθερά σημεία και 500 κάμερες σε λεωφορεία για έλεγχο των λεωφορειολωρίδων, ενώ η Περιφέρεια Αττικής έχει ήδη ξεκινήσει την εγκατάσταση 388 νέων καμερών.
Όσον αφορά το νέο πληροφοριακό σύστημα, μιλάμε για ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο που βάζει τάξη σε όλη τη διαδικασία. Διασφαλίζουμε ότι η επιβολή, η διαχείριση και η είσπραξη των προστίμων θα γίνονται γρήγορα, δίκαια και με απόλυτη διαφάνεια, αφήνοντας πίσω τις καθυστερήσεις και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος. Οι πολίτες θα ενημερώνονται άμεσα μέσω του gov.gr και του Gov.gr Wallet, θα ξέρουν τι παράβαση έχει καταγραφεί και τι ακριβώς ισχύει, χωρίς ταλαιπωρία και χωρίς αβεβαιότητα.
Έχετε θέσει υψηλά το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο αλκοόλ, το τσιγάρο αλλά και το διαδίκτυο. Πώς η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει σε αυτόν τον σκοπό;
Η τεχνολογία μπορεί πραγματικά να βοηθήσει στην πρόληψη και στην προστασία των ανηλίκων, αρκεί να χρησιμοποιείται με ξεκάθαρο στόχο και σαφείς κανόνες. Ως χώρα θέσαμε από νωρίς, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το θέμα της προστασίας των παιδιών από εθιστικές συμπεριφορές, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Σχεδιάσαμε μια συνολική εθνική στρατηγική για το ζήτημα. Μέχρι σήμερα, η αλήθεια είναι ότι ένας ανήλικος μπορούσε σχετικά εύκολα να προμηθευτεί αλκοόλ, τσιγάρα ή προϊόντα άτμισης, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Γι’ αυτό δημιουργήσαμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εποπτείας. Το alto.gov.gr λειτουργεί ως μητρώο στο οποίο εγγράφονται όλες οι επιχειρήσεις που διαθέτουν αυτά τα προϊόντα, ώστε να υπάρχει πραγματικός έλεγχος στην αγορά, ενώ μέσω του events.gov.gr δηλώνονται υποχρεωτικά οι εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων, για να διασφαλίζεται ότι τηρείται αυστηρά η νομοθεσία.
Παράλληλα, είμαστε η πρώτη χώρα που εφάρμοσε την ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας μέσω του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet. Με το «age verification» διασφαλίζουμε ότι οι ανήλικοι δεν έχουν πρόσβαση σε προϊόντα καπνού και αλκοόλ, τόσο στο φυσικό όσο και στο ψηφιακό περιβάλλον, με πλήρη σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα. Κοινοποιείται μόνο η πληροφορία της ηλικίας, ώστε να επιτρέπεται ή να αποτρέπεται η αγορά. Ακριβώς την ίδια λογική θα εφαρμόσουμε και για τα social media, μόλις υπάρξει συμφωνία για τα όρια ηλικίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε η προστασία των παιδιών να είναι ενιαία και αποτελεσματική.
Δεν υποκαθιστούμε την ευθύνη κανενός, αλλά υποστηρίζουμε την κοινωνία, τις επιχειρήσεις και κυρίως τους γονείς. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας περνά μέσα από την υπεύθυνη στάση όλων μας.
Παρουσιάσατε πρόσφατα το Εθνικό Σύστημα Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας. Τι ακριβώς είναι;
Το Εθνικό Σύστημα Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας αποτυπώνει στην πράξη τη βασική μας αρχή, ότι η τεχνολογία έχει νόημα μόνο όταν δίνει απαντήσεις σε πραγματικές ανάγκες. Ένα από τα πιο έντονα προβλήματα που μας έθεσαν οι ίδιοι οι αγρότες είναι το φαινόμενο των ελληνοποιήσεων, το οποίο πλήττει άμεσα το εισόδημά τους και υπονομεύει την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων.
Γι’ αυτό, σε συνεργασία με τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ, δημιουργούμε εντός του 2026 ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα που θα «δίνει» σε κάθε αγροτικό προϊόν μια μοναδική ψηφιακή ταυτότητα. Κάθε προϊόν, ελληνικό ή εισαγόμενο, θα συνοδεύεται από barcode ή QR code, επιτρέποντας την πλήρη ιχνηλάτησή του σε όλα τα στάδια της διακίνησης, από την παραγωγή έως την τελική διάθεση στον καταναλωτή, από το χωράφι έως το ράφι.
Με αυτόν τον τρόπο, η προέλευση ενός προϊόντος μπορεί να ταυτοποιείται άμεσα και αξιόπιστα, ενώ οι έλεγχοι γίνονται πιο στοχευμένοι και αποτελεσματικοί. Παράλληλα, ο καταναλωτής γνωρίζει ακριβώς τι αγοράζει, και ο παραγωγός βλέπει την ποιότητα και τη γνησιότητα της δουλειάς του να αναγνωρίζονται και να αποκτούν υπεραξία. Στηρίζουμε έμπρακτα τη μετάβαση του αγροτικού τομέα στην ψηφιακή εποχή, με ξεκάθαρο στόχο την ενίσχυση των πραγματικών αγροτών.
Ποιο είναι το σχέδιο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και πώς αυτό αναμένεται να βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών;
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της Κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών στηρίζουμε την ψηφιακή μετάβαση των Δήμων σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα, με υποδομές, υπηρεσίες, εφαρμογές. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: μια Τοπική Αυτοδιοίκηση πιο σύγχρονη, πιο αποτελεσματική και ουσιαστικά πιο κοντά στον πολίτη.
Κομβικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια έχει το έργο για τις «έξυπνες πόλεις», το οποίο στοχεύει στον ψηφιακό μετασχηματισμό των Δήμων μέσω της υλοποίησης καινοτόμων λύσεων που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των πολιτών, αυξάνουν την αποδοτικότητα των δημοτικών υπηρεσιών και προωθούν τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Στο πλαίσιο του έργου, που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έχουν ενταχθεί συνολικά 258 Δήμοι σε όλη τη χώρα, με συνολική χρηματοδότηση ύψους 192 εκατ. ευρώ. Μέσα από ένα οργανωμένο marketplace ψηφιακών λύσεων, οι Δήμοι μπορούν να επιλέξουν εφαρμογές προσαρμοσμένες στις πραγματικές τους ανάγκες, όπως έξυπνες διαβάσεις σε σχολεία, συστήματα έξυπνου ποτίσματος, ελεγχόμενη στάθμευση, σταθμούς μέτρησης ποιότητας αέρα και νερού, άνοιγμα δημοτικών δεδομένων, αλλά και εφαρμογές τηλεϊατρικής φροντίδας στο σπίτι.
Παράλληλα, καθοριστική παρέμβαση αποτελεί και το έργο e-Perifereies, που σηματοδοτεί μια ουσιαστική τομή στον τρόπο με τον οποίο οι Περιφέρειες περνούν στην ψηφιακή εποχή. Αντιμετωπίζοντας τις ανισότητες στην ψηφιακή ωριμότητα μεταξύ Περιφερειών, το έργο προσφέρει, σε συνεργασία με τις ίδιες, 270 κοινές ψηφιακές διαδικασίες μέσω του gov.gr, με ενιαίο τρόπο και κοινές προδιαγραφές. Έτσι, ο πολίτης εξυπηρετείται μέσα από ένα ενιαίο, ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον, υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτησή του και λαμβάνει την απάντηση στη Θυρίδα του στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet, χωρίς περιττή γραφειοκρατία και χωρίς ταλαιπωρία.
Ποια είναι η πρόοδος στην υλοποίηση των μεγάλων ψηφιακών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης;
Η πρόοδος στην υλοποίηση των μεγάλων ψηφιακών έργων του Ταμείου Ανάκαμψης είναι πλέον ξεκάθαρη και αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα στοιχεία. Ως Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης υλοποιούμε 109 ψηφιακά έργα, τα οποία αντιστοιχούν σε 309 υποέργα, με συνολικό προϋπολογισμό 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Ήδη έχουν εκταμιευθεί 1,7 δις ευρώ, ενώ μόνο μέσα στο 2025 οι πληρωμές έφτασαν τα 677 εκατ.. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν καθαρά ότι τα έργα δε μένουν στα χαρτιά, αλλά προχωρούν με σταθερό ρυθμό και απτά αποτελέσματα.
Η χώρα περνά πλέον σε μια νέα φάση ψηφιακής ωρίμανσης. Δεν μιλάμε απλώς για ψηφιοποίηση διαδικασιών, αλλά για μια συνολική αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το κράτος, με πιο έξυπνες, διαλειτουργικές και σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες, αξιοποιώντας ακόμα και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μετάβασης είναι το «Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων», μέσω του οποίου έξι ελληνικοί μικροδορυφόροι βρίσκονται ήδη σε τροχιά, ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» που θα είναι από τους ισχυρότερους στην Ευρώπη και η υπολογιστική βάση του AI Factory «Pharos». Την ίδια στιγμή, προχωρά η ενίσχυση των ευρυζωνικών δικτύων, η ψηφιοποίηση 1,2 δισεκατομμυρίων σελίδων δημόσιων αρχείων, καθώς και η ψηφιακή μετάβαση κρίσιμων τομέων όπως η Υγεία και η Δικαιοσύνη. Παρεμβάσεις που διαμορφώνουν ένα πιο λειτουργικό, πιο αξιόπιστο και πιο φιλικό ψηφιακό κράτος. Και όλα αυτά είναι μόνο μερικά από όσα υλοποιούμε μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Έργα που αλλάζουν στην πράξη τη λειτουργία του κράτους και την καθημερινότητα των πολιτών.