-
Από την αντίσταση στο ΕΑΜ, στην κορυφή του Πρίνστον
Τον κορυφαίο μαθηματικό Χρήστο Παπακυριακόπουλο (1914 -1976), τίμησε ο Δήμος Χαλανδρίου στην εκδήλωση «Χρήστος Παπακυριακόπουλος: Από το Χαλάνδρι στο Πρίνστον» που πραγματοποίησε προς τιμήν του το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Δήμου, τη Δευτέρα 2.3.26, στο Κέντρο Νεότητας.
Ο Ομότιμος Καθηγητής Μαθηματικής Εκπαίδευσης στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δημήτρης Χασάπης παρουσίασε γλαφυρά την πορεία του σπουδαίου μαθηματικού από το Χαλάνδρι στο Πρίνστον και εισήγαγε το ακροατήριο στα μεγάλα επιτεύγματά του στον τομέα της τοπολογίας, τις αποδείξεις στο λήμμα του Ντεν, το θεώρημα του βρόχου και το θεώρημα της σφαίρας.
Παθιασμένος με την επιστήμη του, στην οποία αφιέρωσε όλη του τη ζωή, και κλειστός ως χαρακτήρας ο Παπακυριακόπουλος, περνούσε την περισσότερη ώρα στο γραφείο του στο Πρίνστον, δουλεύοντας και ακούγοντας τον αγαπημένο του Βάγκνερ. Λέγεται ότι στις ΗΠΑ έζησε στο ίδιο δωμάτιο ξενοδοχείου επί 25 χρόνια.
Για τη σημαντική συνδρομή του στην τοπολογία, με τα θεωρήματα «Λήμμα του Ντεν», «Θεώρημα του Βρόχου» και «Θεώρημα της Σφαίρας», του απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο Βέμπλεν το 1964 στη γεωμετρία – η ανώτατη τιμητική διάκριση. Έκτοτε εργάστηκε κυρίως επάνω στην υπόθεση του Πουανκαρέ – ένα άλυτο πρόβλημα για τη λύση του οποίου έθεσε τις βάσεις (τη λύση βρήκε τελικά ο ρώσος Γκριγκόρι Πέρελμαν).
Ο καθηγητής ΕΜΠ Θεμιστοκλής Μ. Ρασσίας μοιράστηκε με το ακροατήριο στιγμές από τη γνωριμία τους στο Πρίνστον ενώ ο καθηγητής Μιχαήλ Ρασσιάς, που έχει συνεργαστεί με τον Αμερικανό νομπελίτσα Τζον Νας, μετέφερε ότι ο τελευταίος θεωρούσε τον Παπακυριακόπουλο ένα από τα σπουδαιότερα μυαλά των μαθηματικών.
Για τους ισχυρούς δεσμούς που τον ένωναν με τα μέλη της οικογένειάς του μίλησε η ανιψιά του κ. Αλέκα Ανδρέικου ενώ παρέμβαση στη συζήτηση έκανε και ο δημοτικός σύμβουλος Κώστας Αγγελής.
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος, με τη σειρά του, τόνισε ότι η ιστορία του Παπακυριακόπουλου μας θυμίζει ότι, την κρίσιμη δεκαετία του ’40, η χώρα μας έχασε πολλά σπουδαία μυαλά που είτε έχασαν τη ζωή τους, είτε αναγκάστηκαν να ζητήσουν καταφύγιο στο εξωτερικό, λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων. «Αυτή είναι η μεγαλύτερη απώλεια, χειρότερη και από τον ίδιο τον πόλεμο. Χάθηκαν δύο γενιές, τα καλύτερα μυαλά αυτής της περιόδου. Και πρέπει να κάνουμε ότι μπορούμε για να αποφύγουμε κάτι αντίστοιχο στο μέλλον, γιατί δεν έχουμε αυτή την πολυτέλεια», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Παπακυριακόπουλος υποχρεώθηκε να παραιτηθεί από το Πολυτεχνείο, λόγω της αντιστασιακής του δράσης μέσω του ΕΑΜ Πολυτεχνείου ενώ μετά τα Δεκεμβριανά κατέφυγε στον Παλαμά Καρδίτσας, όπου δίδαξε ως δάσκαλος.
Την εποχή εκείνη μάλιστα ο υπουργός Εσωτερικών τον αναζητούσε για να τον διορίσει δήμαρχο Χαλανδρίου (!), αναγνωρίζοντας προφανώς την εμβέλεια της προσωπικότητάς του. Βέβαια, όταν ο Παπακυριακόπουλος κλήθηκε στο τμήμα Μαθηματικών του Πρίνστον, το ελληνικό κράτος επιδίωξε την αποπομπή του, ως «επικίνδυνου κομμουνιστή». Ευτυχώς για τα μαθηματικά, το Πρίνστον αγνόησε τις …προειδοποιήσεις και έδωσε στον Παπακυριακόπουλο ό,τι χρειαζόταν για να ασχοληθεί απερίσπαστος με την έρευνά του.
Έμπρακτη απόδειξη της αγάπης για την Ελλάδα, η διαθήκη του με την οποία άφησε όλη την περιουσία του, και το σπίτι του στο Χαλάνδρι, επί της Θρασυβούλου 2, στο Μετσόβειο Πολυτεχνείο.
Την εκδήλωση τίμησαν επίσης με την παρουσία τους, οι αντιδήμαρχοι Χριστίνα Μαχαίρα, Έλενα Χριστούλη και Δημήτρης Βασιλόπουλος και οι δημοτικοί σύμβουλοι Δημήτρης Χριστουλάκης και Λευτέρης Παντελιδάκης ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο καθηγητής ΕΜΠ, Γεράσιμος Λυμπεράτος.