Μπορεί ένας δημοτικός σύμβουλος της γενιάς Ζ να επηρεάσει την Ευρώπη;
Άρθρο του τ. Αντιδημάρχου Δήμου Γαλατσίου, Δικηγόρου, Τοπικού Συμβούλου της ΕΕ, Ανδρέα Ανδρέου
Στην τοπική αυτοδιοίκηση λαμβάνονται καθημερινά αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών, από το πώς κινούμαστε στην πόλη μέχρι το πώς αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι. Κι όμως, οι νέοι συχνά απουσιάζουν από αυτή τη διαδικασία. Η απουσία αυτή δεν οφείλεται σε έλλειψη ενδιαφέροντος, αλλά κυρίως σε έλλειψη πρόσβασης και εμπιστοσύνης. Είναι γεγονός ότι πολλοί νέοι έχουν απογοητευτεί από το σύστημα και αισθάνονται ότι δεν έχουν ουσιαστικό ρόλο σε αυτό.
Ως μέλος της Γενιάς Ζ, μιας γενιάς που μεγάλωσε μέσα σε διαδοχικές κρίσεις αλλά και σε ένα περιβάλλον ταχύτατων τεχνολογικών αλλαγών, πιστεύω ότι υπάρχει έντονη διάθεση συμμετοχής, αρκεί να υπάρχουν πραγματικές ευκαιρίες. Γι’ αυτό απαιτείται μια διπλή προσπάθεια: αφενός το ίδιο το σύστημα να ανοίξει, να υποδεχθεί τους νέους και να τους δώσει πραγματικό χώρο ευθύνης και αφετέρου οι ίδιοι οι νέοι να διεκδικήσουν ενεργά τη συμμετοχή τους στα κοινά.
Η εμπειρία μου στην τοπική αυτοδιοίκηση το επιβεβαίωσε στην πράξη. Αναλαμβάνοντας τη θέση του Αντιδημάρχου στον Δήμο Γαλατσίου σε ηλικία 25 ετών, είχαμε την ευκαιρία να συμβάλουμε σε μια πιο λειτουργική και σύγχρονη αντίληψη για τη διοίκηση. Η εμπιστοσύνη του Δημάρχου Γαλατσίου, Γιώργου Μαρκόπουλου, να δώσει χώρο και ευθύνη σε έναν νέο άνθρωπο αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, εισαγάγαμε ψηφιακό σύστημα διαχείρισης αιτημάτων πολιτών, επιταχύνοντας ουσιαστικά τον χρόνο εξυπηρέτησης και ενισχύοντας τη διαφάνεια στην καθημερινή λειτουργία του Δήμου.
Η κατεύθυνση αυτή στηρίζεται σε βασικές αρχές όπως η βιωσιμότητα, η διαφάνεια και η λογοδοσία, που δεν αποτελούν απλώς θεωρητικά σχήματα, αλλά πρακτικά εργαλεία καλύτερης διακυβέρνησης. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι ένας κλειστός μηχανισμός, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που χρειάζεται ανανέωση, διάλογο και συμμετοχή. Η γενιά μας μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση.
Η διάθεση ευρωπαϊκών κονδυλίων απαιτεί την τεχνογνωσία, καθώς και την οργανωτική επάρκεια των δήμων
Η συμμετοχή, όμως, δεν σταματά στα όρια ενός δήμου. Σήμερα, οι δυνατότητες επιρροής σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι υπαρκτές, αλλά όχι αυτονόητες. Μέσα από θεσμούς όπως η Επιτροπή των Περιφερειών (European Committee of the Regions), καθώς και μέσω δημόσιων διαβουλεύσεων (public consultations), οι τοπικοί εκπρόσωποι μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση πολιτικών.
Στο πλαίσιο αυτό, είχα την ευκαιρία να εκπροσωπήσω τους συμπολίτες μου από το Γαλάτσι και να τοποθετηθώ στην Επιτροπή για το Περιβάλλον, την Κλιματική Αλλαγή και την Ενέργεια (Commission for the Environment, Climate Change and Energy, ENVE) για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα, αναδεικνύοντας την ανάγκη επανασχεδιασμού των πόλεων με έμφαση σε κοινόχρηστους χώρους, όπως επιχειρείται ήδη στο Γαλάτσι με την ανάπλαση της κεντρικής μας πλατείας. Παράλληλα, ανέδειξα την ανάγκη για πιο αποτελεσματικές νομοθετικές παρεμβάσεις στο ζήτημα της ηχορύπανσης. Εξίσου σημαντικό είναι ότι μέσα από αυτά τα fora αναπτύσσεται ένας ουσιαστικός διάλογος με τοπικούς συμβούλους από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας ένα δίκτυο ανταλλαγής εμπειριών και πρακτικών.
Ωστόσο, υπάρχει και μια κρίσιμη πραγματικότητα που συχνά παραβλέπεται: η διάθεση ευρωπαϊκών κονδυλίων απαιτεί και την τεχνογνωσία, καθώς και την οργανωτική επάρκεια των δήμων, προκειμένου να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά. Σε αυτό το σημείο, οι νέοι αιρετοί μπορούν να έχουν καθοριστική συμβολή. Η επιρροή, λοιπόν, δεν είναι άμεση ούτε θεαματική. Χτίζεται σταδιακά, μέσα από την καθημερινή παρουσία και τις τεκμηριωμένες προτάσεις.
Η ενασχόληση με τα κοινά δεν είναι εύκολη ούτε πάντα ελκυστική. Είναι, όμως, απαραίτητη και συχνά κρύβει όμορφες στιγμές, αρκεί να συνειδητοποιήσουμε ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα θα καθορίσουν τις πόλεις στις οποίες θα ζήσουμε αύριο. Μπορεί, λοιπόν, ένας δημοτικός σύμβουλος της γενιάς Ζ να επηρεάσει την Ευρώπη; Ναι. Το αποτέλεσμα δεν θα είναι άμεσο ούτε πάντα ορατό. Όμως η προσπάθεια αξίζει και είναι στο χέρι μας να τη διεκδικήσουμε.