Ο Δήμος Αμαρουσίου ανέδειξε την ελληνική γλώσσα ως γέφυρα πολιτισμού Ελλάδας και Ιταλίας σε μια εκδήλωση με πλούσιο πρόγραμμα την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026, στο Δημαρχείο Αμαρουσίου.
Η εκδήλωση – αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO (9 Φεβρουαρίου) είχε θέμα «Διάλογος Πολιτισμών: Η Ελληνική Γλώσσα στην Ιταλία» και διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της Εντεταλμένης Συμβούλου Διεθνών Σχέσεων Μαρίας-Δήμητρας Ρώτα στο πλαίσιο των δράσεων που έχει ανακοινώσει ο Δήμος για την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας.
Ο Δήμαρχος Αμαρουσίου Θεόδωρος Αμπατζόγλου αναφέρθηκε στην ιστορική και πολιτισμική σύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες μοιράζονται κοινές ρίζες που εκφράζονται μέσα από τη γλώσσα, τον πολιτισμό και τη μακραίωνη πνευματική τους παράδοση. Τόνισε ότι η ελληνική και η ιταλική γλώσσα, ως φορείς του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού, αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Cristina Caputo: Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα στη διεθνή έκθεση βιβλίου στο Τορίνο
Η Α’ Σύμβουλος της Πρεσβείας της Ιταλικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα Cristina Caputo, τόνισε ότι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα του δυτικού πολιτισμού, επηρεάζοντας τη φιλοσοφία, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την πολιτική σκέψη της Ευρώπης.
Αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες που ενισχύουν τους πολιτιστικούς δεσμούς των δύο χωρών, όπως η έκθεση υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Ελλάδα «Alpha Beta. Learning Greek in the West» στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά και στις κοινές πολιτιστικές δράσεις Ελλάδας και Ιταλίας στον χώρο του βιβλίου και της εκπαίδευσης, όπως χαρακτηριστικά στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η τιμώμενη χώρα τον προσεχή Μάιο στη διεθνή έκθεση βιβλίου στο Τορίνο. Υπογράμμισε ότι η συνεργασία των δύο χωρών στη γλώσσα και τον πολιτισμό αποτελεί μια ζωντανή και δυναμική σχέση, που καλλιεργείται μέσα από διάλογο, ακαδημαϊκές συνεργασίες και πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών.
Ομιλίες: Η ιστορική σύνδεση με την Ιταλία, η διάλεκτος Griko
Στο επιστημονικό μέρος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν δύο κεντρικές ομιλίες.
Η κα Χριστίνα Πετροπούλου, Διδάκτωρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πάντειου Πανεπιστημίου, παρουσίασε την εισήγηση με τίτλο «Η Κατωϊταλική ως Πολιτισμικό Κεφάλαιο: η δύναμη μιας “μικρής” περιφερειακής γλώσσας».
Στην ομιλία της αναφέρθηκε στην εξέλιξη της «κατωιταλικής» ελληνικής διαλέκτου (griko), παρουσιάζοντας τη γλωσσολογική της πορεία από την εποχή της Μεγάλης Ελλάδας (Magna Grecia) έως τον 20ό αιώνα. Παρουσίασε οπτικοακουστικό υλικό από μαρτυρίες ελληνόφωνων κατοίκων της Κάτω Ιταλίας σε διάλεκτο griko.
Ο κ. Χρήστος Μπιντούδης, Αναπληρωτής Καθηγητής της Έδρας Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης, ανέπτυξε το θέμα «Μια γιορτή για την ελληνική γλώσσα γεννήθηκε στην Ιταλία».
Στην ομιλία του παρουσίασε το πώς ξεκίνησε η πρωτοβουλία για την αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στην Ιταλία, και ειδικότερα στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης από τον καθηγητή Γιάννη Κορίνθιο το 2014. Παράλληλα αναφέρθηκε στην παρουσία της ελληνικής γλώσσας στα ιταλικά πανεπιστήμια και σχολεία, όπου διδάσκονται τόσο τα αρχαία όσο και τα νέα ελληνικά, καθώς και στην πρόθεση της ιταλικής πολιτείας να ενισχύσει τις Έδρες Νεοελληνικών Σπουδών.
Συμμετοχή της μαθητικής κοινότητας
Με αφορμή την επίσημη αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, ο Δήμος Αμαρουσίου ανακήρυξε τον Φεβρουάριο ως μήνα Ελληνικής Γλώσσας, απευθύνοντας ανοικτή πρόσκληση στα σχολεία της πόλης να συμμετάσχουν σε δράσεις που αναδεικνύουν τη σημασία της ελληνικής γλώσσας.
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα είχε η παρουσίαση των παιδαγωγικών δράσεων της μαθητικής κοινότητας του Αμαρουσίου, με στόχο την ενίσχυση του γλωσσικού και πολιτιστικού δεσμού της νέας γενιάς με τις ρίζες και την ταυτότητά της.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε:
- Βιντεοπροβολή εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών από σχολεία του Αμαρουσίου.
- Ζωντανή παρουσίαση ελληνικού ποιήματος στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα από τη μαθήτρια του 7ου Γυμνασίου Αμαρουσίου Μαρίλια Σπύρου, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας ειδικής αγωγής κας Μπλάνα, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της γλώσσας με την έννοια της συμπερίληψης.
Στις δράσεις συμμετείχαν τα κάτωθι σχολεία της πόλης: το 6ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου, με τη Διευθύντρια κ. Μαρία Βαστάκη και τις εκπαιδευτικούς κ. Ε. Βουρλογιάννη και κ. Ι. Νταβάκου, το 8ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου, με τη Διευθύντρια κ. Κυριακή Κανάρη και τις εκπαιδευτικούς κ. Καπόρη, κ. Σιαντίκου, κ. Φαραστέλη, κ. Σκλαβουνάκη και κ. Παπαδοπούλου, το 16ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου, με τον κ. Γιάννη Δουρούκα και τους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου, το 7ο Γυμνάσιο Αμαρουσίου, με τον Διευθυντή κ. Νικόλαο Τσίκο, τη φιλόλογο κ. Βασιλική Καλάβρια, το Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων, με τον κ. Χρήστο Μουρατίδη και την καθηγήτρια κ. Ευαγγελία Καραγιαννίδου.
Τιμητικές διακρίσεις
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης απονεμήθηκαν τιμητικές διακρίσεις:
- Στην Πρεσβεία της Ιταλικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα για τη στήριξή της στην προώθηση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας και την ενίσχυση της ελληνοϊταλικής φιλίας. Την απονομή πραγματοποίησε ο Δήμαρχος Αμαρουσίου κ. Θεόδωρος Αμπατζόγλου στην Α΄ Σύμβουλο της Πρεσβείας της Ιταλίας Cristina Caputo.
- Στον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας (SEPI) για τη συμβολή του στην ελληνοϊταλική επιστημονική συνεργασία και την προώθηση της ελληνικής γλώσσας. Τη διάκριση παρέλαβε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Θεόδωρος Αγγελόπουλος.
Ελλάδα – Ιταλία: Μουσικό αφιέρωμα
Η διοργάνωση ολοκληρώθηκε με ένα ιδιαίτερο μουσικό αφιέρωμα στην ελληνόφωνη παράδοση της Κάτω Ιταλίας. Προβλήθηκε σύντομο απόσπασμα από την ταινία «Polemonta» (1975) του Δημήτρη Μαυρικίου, όπου η Francesca Licci από την Calimera ερμηνεύει το τραγούδι «Adra mu pai», ένα μουσικό ντοκουμέντο από τα ελληνόφωνα χωριά της Νότιας Ιταλίας. Στη συνέχεια ακολούθησε ζωντανή μουσική παρουσίαση από τον Κώστα Κωνσταντάτο, μουσικό, ερμηνευτή και ιδρυτικό μέλος του συγκροτήματος Encardia, ενός από τα σημαντικότερα ελληνικά μουσικά σχήματα που έχουν αφιερωθεί στη μελέτη και διάδοση της μουσικής παράδοσης της Κάτω Ιταλίας και του ελληνόφωνου Νότου.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν: ο Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Κωνσταντίνος Βλάχος, οι Αντιδήμαρχοι Νίκος Πέππας, Πέτρος Κόνιαρης, Δημήτρης Σμυρνής, Παναγιώτης Σαγρής, Επαμεινώνδας Γαρδέλης, Κωνσταντίνος Ρώτας (και μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Απόφοιτων Ιταλικών Πανεπιστημίων-ΣΕΠΙ), Επαμεινών
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Τμήματος Υποστήριξης Δομών Εκπαίδευσης Δήμου Αμαρουσίου και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών.